موقتي کوپون، اړمنو سره مرسته که د عامه افکارو تېرایستل

کابل ـ ۲۵ وری ۱۳۹۹

د پوځیانو کورنیو ته د خوراکي توکو کوپون وېش په داسې حال کې بند شوی چې د بې وزلۍ او اقتصادي ستونزو سربېره، د  کرونا افت هم یو شمېر دغه کورنۍ په مرګ او لوږې ګواښي.

تېر کال ځینو دغه کورنیو کوپون اخیستی، سره له دې چې د دغومرستو له ترلاسه کولو خوښ ښکاري؛ خو لږ والي او موقتي والي ته یې د شک او چل په سترګه ګوري.

د کاپيسا اوسېدونکې بي بي ماري چې د (پولیسو افسر عبدالمعروف) کونډې او څلورو یتیمانو سرپرستي کوي او په تېرو نهو میاشتو کې یې د خوراکي توکو میاشتنۍ بستې هم ترلاسه کړې، وايي چې دغه کوپون که چېرې موقتي نه وای، په دا ډول قرنطین او بېکارۍ وضعیت کې دوی لپاره کیمیا وو.

هغه وضعیت چې په پلازمینه، هرات او ځینو نورو ولایتونو کې د کرونا ویروس خپرېدو له امله، زرګونه بې وزله او اړمنې کورنۍ (د قربانیانو کورنۍ) په لوږه ګواښي.

ولسمشر محمد اشرف غني، د پخواني حکومت له پای ته رسېدو کال مخکې، د یوه فرمان په صادرولو سره، د تدارکاتو ملي ادارې ته دنده وسپارله، څو د تېرو اتلسو کلونو په ترڅ کې د دولت له وسله والو مخالفینو سره د وژل شویو پوځیانو کورنیو ته د خوراکي توکو کوپون ووېشل شي.

د ۱۳۹۷ کال د وږي ۲۷ نیټې (۱۵۳۲) شمېرې په فرمان کې راغلي چې پوځي شهیدانو ته د درناوي او تکریم لپاره، د تدارکاتو ملي اداره مکلف ده څو د پوځیانو ۱۲ زره کورنیو ته یوازې ۹ میاشتو لپاره د خوراکي توکو  بستې ورسوي.

دغه فرمان مشخص کړې چې د دغو کورنیو نوملړ د کورنیو چارو، ملي دفاع، کاراو ټولنیزوچارو شهیدانو او معلولینو وزارتونو او ملي امنیت له لارې باید د تدارکاتو ملي ادارې ته چمتو او وسپارل شي.

د دغه فرمان له مخې، هر یوه کورنۍ د میاشتې له پينځه زره افغانیو لږ خوراکي توکي چې پکې (۵۰ کیلو اوړه، ۲۵ کیلو وریجو، ۵ کیلو غوړیو، ۷ کیلو ادس، ۵ کیلو بوره  او ۱ کیلو چای) شامل دي ترلاسه کړي.

دا چې د خوراکي توکو بستې چاته وېشل شوې او ایا په دغه لنډ مهاله موده کې د اړمنو کورنیو لپاره بسنه کوي او که نه؟ له  ۱۲۰ زیاتو کورنیو د پیک خبریال سره په ټیلیفوني اړیکو او حضوري خبرو کې ځواب ورکړی.

د ۱۲ زره  کورنیو نوملړ چې د تدارکاتو ملي ادارې لخوا د پیک خبریال ته وړاندې شوی، یوازې د کابل،پروان، کاپیسا، وردګو او لوګر ولایتونو دی. د ولسمشر مرستیال ویاند طارق محمود وايي چې د ولسمشر د منظورۍ په صورت کې به دغه مرستې نورو ولایتونو ته هم پراخې شي؛ خو نه وايي چې دغه مرستې به کله پيل شي.

په داسې حال کې چې ولسمشر غني ویلي وو؛ چې د قربانیانو کورنیو سره د دغو مرستو لګښت، له پراختیايي پروژو څخه د سپما شویو ۱۸ میلیارد افغانیو یوه برخه ده چې د تدارکاتو ملي ادارې لخوا ورکول کېږي.

هغه لګښت چې هرې کورنۍ لپاره نږدې ۵ زره افغانۍ ځانګړی شوی او ۱۲ زره کورنیو لپاره د نهه میاشتني کوپون لګښت ۶۰ میلیون افغانۍ هم نه کېږي.

د دې سربېره چې د قربانیانو له ۷۰ سلنه زیاتو کورنیو د حکومت  دغه کار ستایلی؛ خو نورو ویلي دي چې ښه دا وه څو د بې کیفیته خوراکي توکو پر ځای د نغدو پیسو مرسته  شوې وای.

د کابل ښار د څلورمې ناحیې اوسېدونکې او د وروستیو دوه لسیزوجګړې د قربانیو پاتې هاجره وايي:« نه یې غوړي د کارونې وړ وو او نه یې هم غله دانه، نغدې پیسې یې چې ورکړې وای ښه وو…».

په همدې توګه له ۲۰ سلنه زیاتو کورنیو چې د پیک خبریال پوښتنې یې ځواب کړې، ویلي چې د ډېرې یا لږ نغدي او جنسي مرستې څخه د قربانیانو او لادونو راتلونکې او ښوونې او روزنې ته پاملرنه، د دوی د اړتیاوو له لومړیتوبونو څخه دي او حکومت باید په دې برخه کې ډېره پاملرنه وکړي.

هغه څه چې د پوځي چارو ځینې شنوونکو هم ورباندې ټینګار کړی او د دغه  بهیر دوام یې د پوځي قربانیانو د سرښېندنو د ملاتړ او د دوی د اولادونو د برخلیک په برخه کې لازمي بللی او حکومت د دغه  چارې په ترسره کولو مکلف بولي.

د پوځي چارو شنوونکی عتیق الله امرخیل سره له دې چې د حکومت دغه کار ستايي؛ خو په ټول هېواد کې د دوه لسیزو په ترڅ کې د قربانیانو کورنیو شمېر او وضعیت ته په پام سره، دغه مرستې کافي نه بولي او هیله څرګندوي چې د افغانستان دولت په راتلونکې کې وکړای شي دغو کورنیو ته په سمه توګه رسېدنه وکړي.

خو د پوځي چارو بل شنوونکی جاوید کوهستاني بیا په دې اړه بل ډول شننه لري. نوموړی په هېواد کې د دوه لسیزو په  ترڅ کې د قربانیانو  د ۶۰ تر ۷۰ زره کورنیو شمېر ته په پام سره، د حکومت دغه کار، د ملي او نړیوالو بنسټونو، رسنیو او د قربانیانو کورنیو د اعتراض پایله بللې او حتی ( ۱۲ زره کورنیو ) لپاره د کو پون وېش شمېر ته هم د شک په سترګه ګوري.

ښاغلی کوهستاني زیاتوي چې د حکومت دغه کار، ډېر ناوخته (د حکومت د کاري کال په پای کې) لنډ مهاله او ټاکنیز تبلیغات وو چې د رایو ترلاسه کولو او عامه افکارو تېرایستلو په موخه عملي شوي دي.

د ښاغلي کوهستاني په وینا، که چېرې دغه بهیر دوام وکړي، نو غوره کار  او تاریخي خدمت به وي؛ خو د افغانستان حکومت د رامنځ ته شوي کړکیچ مدیریت چې هره ورځ له خلکو  قرباني اخلي، نه لري.

سره له دې چې د امنیتي بنسټونو مسؤولینو په دې اړه څه نه دي ویلي؛ خو د ملي دفاع وزارت ټینګار کړی چې د ملي اردو قربانیانو ورثو څخه د ملاتړ په موخه، د دغه وزارت د طرحې او وړاندیز له مخې به اوږدمهال کې د کو پون وېش پروګرام عملي شي.