د قرباني کورنۍ: «ښاغلی ولسمشره! بېړنۍ مرسته څه شوه؟»

کابل ـ ۱۳۹۹ د چنګاښ ۲۱

د دشت برچي په سل بستریز روغتون باندې د برید قربانیانو له کورنیو سره، د ولسمشر د «بيړنۍ مرستې» د ژمنې او لارښوونې نږدې دوه میاشتې تیريږي؛ خو تراوسه یې دیادې پېښې له هېڅ یوې قرباني کورنۍ سره مرسته نه ده شوې.

د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني د (۱۳۹۹کال غويي په ۲۴ د چهارشنبې ) ورځ د دشت برچي په سل بستریز روغتون باندې له برید وروسته، له دغه ځای څخه د لیدنې پرمهال وویل:

« د ټولو شهیدانو او ټپیانو له کورنیوسره بېړنۍ مرسته کېږي».

 د دغه بنسټ مالي مدیریت ته د جمهوري ریاست د چارو ادارې حقیقت موندونکو کمېسیونونو او د سلاکارانو چارو انسجام ریاست یو رسمي لیک ښيي چې دوه میلیون او  ۲۰۰ زره افغانۍ د نقدي مرستې په موخه، د شهیدانو ۱۴ کورنیو او د ټپیانو ۱۶ کورنیو ته ځانګړې شوې دي او دغو کورنیوته یې د وېش په اړه، د حساب او مجرايي غوښتنه کړې ده.

د ولسمشر ویاند صدیق صدیقي د دشت برچي پېښې له ټولو قربانیانو سره د دغې مرستې پر بشپړ ویش د ټینګار په خوا کې، د پيک خبریالې ته له پیسو د کچې، اړیکې شمېرې او نوم سره د مستفید شویو کورنیو نوملړ هم وړاندې کړی دی.

دغه نوملړ د دې ښکارندوی دی چې یوازې ۱۴ کورنیو، د شهیدانو اووو  کورنیو هرې یوې کورنۍ ته سل زره افغانۍ او د ټپیانو اووو کورنیو هرې کورنۍ ته ۳۰ تر ۵۰ زرو افغانیو وېشل شوې دي.

خو دغه نوملړ له هغو نوملړونو سره چې له بېلا بېلو سرچینو (غیرمترقبه پېښو ته د رسېدو دیپارتمنت، د رضا کار ډاکټرانو ډلې او د کابل د دویم زون روغتیايي استازي) څخه د پیک خبریالې ته رسېدلی، له یو بل سره مطابقت او کره والی نه لري.

د کابل ښار په دیارلسمه ناحیه کې د دویم زون د روغتیا مشر سخیداد بشردوست، جمهوري ریاست ته د ۴۰ زیاتو کسانو نوملړ له وړاندې کولو او د قرباني کورنیو اکرامېې له غوښتنې سره وايي چې دغه موده کې جمهوري ریاست ته د شاملو ټولو قربانیانو نوملړ له وړاندې کولو سره، یوازې درې کورنیو مرسته ترلاسه کړې ده.

ځینې دغه کورنۍ چې نومونه یې په نوملړ کې شامل دي، د پیک له خبریالې سره په خبرو کې وايي تراوسه یې هېڅ نغدي مرسته نه ده ترلاسه کړې.

خو ځینې نورې کورنۍ چې د جمهوري ریاست لخوا په وړاندې شوي نوملړ کې شاملې دي، وايي چې یوه اندازه نغدې پیسې یې ترلاسه کړې دي.

د دشت برچي اوسېدونکی محمد  امین چې د رقیې په نوم یې  خپله ښځه په دغه پېښه کې له لاسه ورکړې، وايي یوه اوونۍ مخکې یې سل زره افغانۍ نغدي مرسته ترلاسه کړې ده.

د یادې پېښې یو قرباني غلام حسین چې ښځه یې په دغه پېښه کې وژل شوې، وايي چې ولسمشر خپلې ژمنې نه دي عملي کړې او هېڅ مرسته یې نه ده ترلاسه کړې.

علي قربان چې د روغتون دروازې مخې ته توکي پلورل او په هغه ورځ د برید کوونکو د ډزو له امله یې په پښه یوه مرمۍ لګېدلې، وايي:

«هو ویې ویل چې ولسمشر د بېړنۍ مرستې امر کړی، خو تراوسه مو کومه مرسته نه ده لیدلې…».

 دغه راز، سید قربان چې اته کاله کېږي، په پښو فلج دی او نشي کولای کار وبار وکړي، وايي چې ښځې یې ضمیرې د خیاطۍ له لارې د شپې ورځې ډوډۍ ګټله؛ خو قاتلینو ورباندې رحم ونه کړ او په ډېرې بې رحمۍ سره یې ووژله.

نوموړی په داسې حال کې چې د اووه کسیزې کورنۍ مسؤولیت هم پرغاړه لري، زیاتوي:

«ولسمشر له موږ سره ژمنه وکړه چې د دویم زون د صحي رییس له لارې مرستې درته رالېږل کېږي، خو له هغې ورځې راهیسې هېڅوک زموږ خوا ته نه دي راغلي او د مرستو څرک هم نه لګي».

 هغه څه چې د دیارلسمې ناحیې د دویم زون د روغتیا مشر سخیداد بشر دوست هم مني او وايي چې خپله یې د دغو قربانیانو نوملړ د جمهوري ریاست ته لېږلی؛ خو تراوسه یې هېڅ مرسته نه ده ترلاسه کړې.

 ښاغلی بشر دوست زیاتوي چې د نوملړ له جوړولو او استولو وروسته، په جمهوري ریاست کې مسؤولینو ځان تېر او ویې ویل چې د عامې روغتیا وزارت ته لارښوونه شوې:

«کله مو چې د عامې روغتیا وزارت ته مراجعه وکړه؛ د دغه وزارت مسؤولینو په دې اړه بې خبري وښوده».

 سره له دې چې د جمهوري ریاست مرستیال ویاند دواخانه مینه پال هم موضوع د عامې روغتیا له وزارت سره په تړاو کې بولي؛ خو د عامې روغتیا وزارت مسؤولین ټینګار کوي چې د دغې موضوع په تړاو، هېڅ رسمي یا شفاهي مسؤولیت نه لري.

د دشت برچي سل بستریزه روغتون یو ډاکټر سید جمال الدین منصور منش وايي:«هغه شپه چې ولسمشر له دغه ځایه لیدنه وکړه، وېې ویل چې دغه روغتون ته نقدي مرستې استول شوې دي او په قربانیانو وېشل کېږي؛ خو تراوسه مو د مرستې په نوم څه ونه لیدل».

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون په دې اړه څه نه وايي؛ خو ځینې شنوونکي او د هېواد په ملي شورا کې ځینې استازي په دې اړه تندې نیوکې لري.

د ولسي جرګې غړی غلام حسین ناصري؛ د دشت برچي په روغتون باندې برید بشري جنایت بللی، پردې باور دی چې دا ډول مرستې (بېړنۍ مرستې) باید درې تر یوې اوونۍ پورې ونه ځنډول شي.

ښاغلی ناصري، ولسمشر د خپلو خبرو او عمل پروړاندې په بې کفایتۍ تورنوي او زیاتوي:

«د ښاغلي غني د دغو ژمنو موخه، د رسنیو له لارې د خلکو د افکارو کنټرول دی؛ خو د عمل په ډګر کې یې پښه ګوډه ده».

د کابل پوهنتون استاد محمد واقف نوري د جمهوري ریاست په کړنو باندې نیوکې سره وايي چې ښاغلی غني د احساساتو له مخې خبرې کوي؛ خو د سیاسي ښکلتیاوو او قدرت غوښتنې له امله یې بېرته هېروي.

 د ولسمشر مرستیال ویاند ښاغلي مینه پال د دې ټولو پروړاندې زیات څه ونه ویل؛ خو ویې منله چې د ولسمشر شاو خوا کسان، کارکوونکي او باور وړ کسان نه دي.

خبریاله: فخریه رادفر