انتقال گمرک اسلام‎‌قلعه، حنای بعد از عید؟

هرات – ۱۷ حوت ۱۳۹۹خ.

پس از روی‎داد بی‎‌پیشینه‌‎ی آتش‎‌سوزی در گمرک اسلام‌‎قلعه‎‌ی هرات، وزارت مالیه کشور مصمم به‌‎انتقال بخش محصولی گمرک به‎ مرکز شهر هرات شده‌‎است.
تصمیمی‌‎که ازسوی برخی از آگاهان مسایل اقتصادی و بازرگانان، عجولانه و نادرست خوانده شده و پیش ازاین هم، وزارت مالیه تاکید داشت که هیچ برنامه‌‎ای برای انتقال گمرک اسلام‌‎قلعه به‎‌مرکز شهر هرات وجود ندارد.
شمروزخان مسجدی سخن‎گوی پیشین وزارت مالیه، دو ماه پیش به‌‎یک رسانه‎‌ی محلی هرات گفته بود که این وزارت درنظر دارد تا همه‎‌ی گمرک‎ها از مرکز شهرها بیرون و در مرزهای کشور، ایجاد و تاسیس گردد.


اکنون در یک نامه‌‎ی رسمی وزارت مالیه کشور عنوانی مقام ولایت هرات که به‌‎تاریخ ۳ / ۱۲ / ۱۳۹۹خ. صادر شده، آمده‎‌است: « بخش محصولی گمرک اسلام‎‌قلعه دوباره به گمرک شهر هرات انتقال گردیده و به فعالیت شان ادامه دهند ».
دراین نامه، هم‎چنان گفته شده که تنها نفت و گاز در گمرک اسلام‌‎قلعه، محصول و طی‌‎مراحل گمرکی خواهد شد.


این تصمیم درحالی ازسوی وزارت مالیه کشور اتخاذ شده که نزدیک به سه هفته پیش، بیش‎تر از یک هزار موتر باربری و دیگر تجهیزات به‌‎ارزش مجموعی صدها میلیون دالر در نتیجه‎‌ی یک روی‎داد بی‎‌پیشینه‎‌ی آتش‌‎سوزی در گمرک اسلام‌‎قلعه‎‌ی ولایت هرات، تبدیل به خاکستر شد.
برخی از آگاهان امور اقتصادی، معیاری نبودن گمرک اسلام‌‎قلعه را یگانه دلیل روی‎داد آتش‌‎سوزی دانسته و تاکید دارند که دولت افغانستان باید مطابق منشور سازمان جهانی گمرک عمل کند.
عبدالهادی خردورز استاد دانشگاه دولتی هرات، می‎گوید که حکومت به‌‎جای انتقال بخش اعظم گمرک به‌‎داخل شهر، باید برای معیاری‎‌سازی این گمرک دست به‌‎کار شود.
به‌‎گفته آقای خردورز در هیچ کشور عضو سازمان جهانی گمرک، تاسیسات گمرکی در داخل شهرها نبوده و این سازمان بیش‎تر بر مرزی شدن و معیاری شدن گمرک‎‌ها تاکید دارد.
سازمان جهانی گمرک، یک سازمان مستقل بین دولتی است که در سال ۱۹۵۲م. زیرعنوان شورای همکاری گمرکی در بروکسل تأسیس و در سال ۱۹۹۴م. به سازمان جهانی گمرک تغییر نام کرده و در بخش‎های اثربخشی و به‌بود کارآیی گمرکات جهان فعالیت دارد. این سازمان درحال‎‌حاضر، ۱۸۳ عضو دارد که أفغانستان‎‌هم در سال ۲۰۱۴م. عضویت آن‎را کسب کرده‌‎است.
غلام فاروق نبی‎‌زاده نماینده‎‌ی اتحادیه موترداران باربری هرات، به‎‌خبرنگار پیک می‎گوید که روزانه بیش از دوهزار موتر باربری و نفت‌‎کش در گمرک اسلام‎‌قلعه بارگیری، تخلیه و محصول می‎شوند که این کار در مرکز شهر امکان‎‌پذیر نیست و به‌‎جای انتقال به‎‌داخل شهر، باید گمرک اسلام‌‎قلعه را معیاری سازند.
برخی از باشنده‎‌های منطقه‌‎ی تانک مولوی (گمرک سابقه) شهر هرات نیز، این اقدام حکومت را عجولانه و هم‎چنان برای باشنده‎‌های این محل خطرآفرین خوانده‌‎اند. محمد اسماعیل باشنده‌‎ی این محل به‌‎خبرنگار پیک می‎گوید که اکنون این‌‎محل به یک منطقه‎‌ی رهایشی بدل شده که بیش‎‌وکم ۵۰۰ خانواده دراین محل بودوباش دارند و حکومت نباید گمرک را به‌‎این‎جا انتقال دهد.
عبدالله دشتی معاون اتاق تجارت و صنایع ولایت هرات نیز، تصمیم وزارت مالیه را بی‎جا و نادرست خوانده و تاکید دارد که گمرک اسلام‎‌قلعه باید در جای خود باقی بماند و حکومت باید برای معیاری‎‌سازی آن دست به‎‌کار شود.
اما به‌‎گفته‎‌ی مسوولان وزارت مالیه، این تصمیم بنابر درخواست مکرر بازرگانان کشور اتخاذ شده‎‌است.
فرید نوخت مسوول بخش اطلاع‎‌رسانی وزارت مالیه، می‎گوید که بنابر سه دلیل عمده (ناامنی در مسیرراه، درخواست مکرر بازرگانان و ترمیم دوباره‌‎ی تاسیسات گمرک اسلام‌‎قلعه)، بخش محصولی گمرک اسلام‌‎قلعه به مرکز شهر هرات انتقال یافته‎‌است.

 

گزارش‎گر: یونس رووفی