تازه ها

logo

گزارش‌های ازدواج اجباری زنان با جنگ‌جویان طالب در بامیان، درست نیست

کابل – حقیقت سنج پَیک ، ۲۰ اسد ۱۴۰۰خ.

یک رسانه‌ی فرانسوی (فارن پالیسی) گزارش داده‌است که گروه طالبان در شهرستان‌های سیغان و کُهمرد ولایت بامیان، فهرستی از زنان بیوه و بانوان جوان را گردآوری نموده و برخی از زنان را مجبور به ازدواج با افراد این گروه کرده‌اند.

دراین گزارش که به‌تاریخ (۲۳جولای۲۰۲۱م.) در صفحه‌ی رسمی انترنتی فارن‌پالیسی منتشر شده، آمده‌است:

« هنگامیکه افراد مسلح طالبان بهاین منطقهی دورافتادهی افغانستان حمله کردند، آنها شماری از باشندگان محل را ترور کردند، اموال مردم را بهغارت بردند و حتا نام و سنوسال دختران و زنان را برای ازدواج اجباری با جنگ‏جویان جوان این گروه، گردآوری کردهاند … ».

در بخشی ازاین گزارش که از یک باشنده‌ی شهرستان سیغان به‌نام باعث سخی‌زاده نقل قول شده‌است، آمده‌است که او همراه با هم‌سر و دو خواهر جوان هم‌سرش با شنیدنِ آوازه‌ی ظلم و وحشت طالبان، از نخستین کسانی بودند که خانه‌های شان‌را به‌قصد مرکز بامیان ترک نموده و اکنون دوباره به‌خانه‌های شان برگشته‌اند. اما این باشنده‌ی سیغان نگفته که چه‌کسی (جنگ‌جوی طالب) از او نام هم‌سر و خواهرش را پرسیده و یا تقاضای ازدواج کرده‌است.

هرچند پیش ازاین گزارش‌های مشابهی از چنین برخورد و کردار طالبان در ولایت‌های تخار و بدخشان نیز منتشر شده‌است؛ اما این گزارش توسط یک خبرنگار فرانسوی (لین اودانل) و هم‌کار افغانستانی‌اش مسعود حسینی در بامیان تهیه شده‌است.

هم‌زمان با نشر این گزارش، شماری از رسانه‌های داخلی نیز به‌نقل از این رسانه‌ی خارجی، این گزارش را نشر و هم‌رسانی کرده‌اند و تااکنون در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود.

گزارشی‌که واکنش‌های تُند شماری از باشندگان محل، نمایندگان مردم و فعالان حقوقی و مدنی را دراین ولایت برانگیخته‌است. آنان مدعی‌اند که این گزارش در بدل پول و اعمال فشار ازسوی برخی افراد و مقام‌های محلی تهیه و منتشر شده و محتوای آن‌هم براساس یک سناریوی از پیش طراحی شده ساخته‌وریخته شده‌است.

اما طاهر زهیر والی بامیان، هرگونه غرض و اعمال فشار در تهیه و نشر این گزارش را به‌شدت رد می‌کند و می‌گوید که خبرنگار و رسانه‌‌ی مربوطش باید درباره‌ی مدارک و یافته‌های گزارش پاسخ بدهد. آقای زهیر، درباره‌ی درستی و نادرستی محتوای گزارش و هم‌چنان غوغا و شکایت‌های مردم چیزی نگفت و گوشی را قطع کرد.

مسعود حسینی‌هم، ضمن تماس‌های پَی‌هم خبرنگار پَیک، حاضر به‌ارایه پاسخ نشد و رسانه‌ی فرانسوی فارن‌پالیسی نیز به‌ایمیل پَیک، پاسخی ارایه نکرد.

پاسخی‌که قدرت‌الله فرزان باشنده‌ی ولسوالی سیغان ولایت بامیان، از چون‌وچرای نشر و بازتاب آن در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی شوکه و حیران‌زده شده و به‌خبرنگار پَیک می‌گوید:

« بهاستثنای اینکه برخی از طالبان محلی از خانههای مردم آبونان خواستهاند، دیگر هرآوازهی ظلم و بیناموسی که در گزارشها گفته شده، کاملن دروغ و بیاساس است ».

به‌گفته‌ی فرزان، طالبان در شهرستان‌های سیغان و کهمرد تا به تاله‌وبرفک بغلان، همه مردم محلی‌اند و طالب بیرونی دراین‌جا نیامده که مانند دیگر مناطق ظلم و ناروا برآنان تحمیل کرده باشند.

شکیب احمد بامیانی‌هم که خودرا باشنده‌ی شهرستان کهمرد ولایت بامیان معرفی می‌کند، به‌خبرنگار پَیک می‌گوید که هیچ‌گونه آزار و غارتگری در این شهرستان ازسوی هیچ گروهی صورت نگرفته، بل‌که تنها برای دو روز پَی‌هم جنگ و درگیری طالبان محلی با نیروهای امنیتی ادامه داشت؛ اما اکنون دراین شهرستان حتا صدای فیر تفنگ هم شنیده نمی‌شود.

شاه ملا دین‌پرور یکی از بزرگان قومی در شهرستان سیغان نیز، گزارش منتشر شده را کذب و نادرست خوانده، می‌گوید که درهمین باره حتا به وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز، شکایت درج کرده‌اند.

ازسوی دیگر، شمس‌الله جوان‌مرد فعال جامعه‌ی مدنی بامیان می‌گوید که گزارش منتشر شده در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، یک لکه‌ی بدنامی بیش برای باشندگان سیغان و کهمرد نبوده و این موضوع را به‌گونه‌ی جدی پَی‌گیری خواهند کرد.

خان‌شیرین درانی رییس شورای عدالت‌خواهی شهرستان سیغان نیز، با انتقاد سخت از نشر چنین اطلاعات نادرست می‌گوید که مسعود حسینی و هم‌کار خارجی‌اش باید ثابت کنند که زن و یا دختر چه‌کسی، در کجا، ازسوی طالبان فهرست شده و مجبور به ازدواج با افراد گروه طالبان شده‌است؟ در غیرآن باید از مردم بامیان معذرت بخواهند و گزارش خودرا نیز تصحیح کنند.

آن‌چه که به‌باور عبدالوارث سیغانی آگاه مسایل حقوقی و استاد دانشگاه خصوصی در کابل نیز، جنگ روانی و ذهنیت‌سازی کاذب ازسوی برخی رسانه‌ها و مسوولان محلی خوانده شده‌است.

آقای سیغانی می‌افزاید که جنایت طالبان در هرگوشه‌ی افغانستان قابل نکوهش است؛ اما آن‌چه که در گزارش رسانه‌ها از قول مسوولان محلی بامیان انتشار یافته‌است، یک سناریوی برنامه‌ریزی شده و به‌دور از حقیقت است و هیچ فردی قادر به اثبات آن‌هم نخواهد بود. به‌گفته‌ی این استاد دانشگاه، پس از نشر گزارش شکایت‌های زیادی ازسوی مردم به اداره‌ی محلی بامیان و وزارت اطلاعات و فرهنگ رسیده؛ اما هنوز روشن نیست چه رسیدگی و اجراآتی در پیوند به‌این شکایت‌ها انجام شده‌است.

شکایت‌های‌که تاکنون ازسوی وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز، به‌آن رسیدگی نشده‌است.

عبدالمنان شیوای شرق معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ، به‌خبرنگار پَیک گفت که افزون‌بر موضوع گزارش بامیان، شکایت‌های زیادی به‌ثبت رسیده که به‌دلیل تغییروتبدیلی‌های تازه در کمیسیون رسیدگی به تخطی‌های رسانه‌ای، تاهنوز به‌آن رسیدگی نشده‌است.

آقای شرق، افزود که قراراست نخستین نشست رسمی این کمیسیون به‌ریاست وزیر اطلاعات و فرهنگ درهمین هفته برگزار شود و بررسی شکایت‌های مردم سیغان و کهمرد نیز، شامل آجندای این نشست خواهد بود.

 

گزارش‌گر:  فاطمه امانی

..

مرگ خاشه جوان جنایت است؛ اما نامش نظر محمد نیست

کابل – حقیقت‎ سنج ‎پیک، ۷ اسد ۱۴۰۰خ.

نام اصلی خاشه جوان؛ نظر محمد نیست، فضل محمد است.

او در جریان عملیات و فرار از بازداشت کشته نشده، بلکه پس از بازداشت توسط طالبان محکمه‎ی صحرایی شده‎است...

خبر مرگ فضل محمد مشهور به خاشه جوان کندهاری، کمیدین و طنزپرداز مشهور کشور، برای نخستین بار پیش از چاشت روز جمعه اول سرطان ازطریق یک کاربر مربوط به گروه طالبان در فضای مجازی (تویتر) منتشر و ثبت گوگل شد.

اما دو روز پس ازاین خبر، هنگامی‎که صحنه‎های تصویری از بازداشت و شکنجه‎ی خاشه جوان با دستان بسته توسط طالبان در شبکه‎های اجتماعی انتشار یافت؛ به‎ویژه صحنه‎ی سیلی زدن به‎روی خاشه، اوج واکنش‎های شدید هزاران شهروند، چهره‎های علمی و فرهنگی، احزاب سیاسی کشور و نهادهای ملی و بین‎المللی را در برابر طالبان، تا هم‎اکنون در فضای مجازی به‎نمایش کشیده‎است.

هم‎زمان با دست‎به‎دست شدن این خبر درمیان هزاران کاربر شبکه‎های اجتماعی (فیس‎بوک و تویتر) با نگاره‎ها، نقاشی‎ها و نوارهای تصویری گوناگون و ابراز نظرها درباره‎ی مرگ خاشه جوان، برخی‎هم مرتکب اشتباه و اطلاع‎رسانی نادرست شده‎اند.

افزون‎بر این‎که خاشه جوان ازسوی برخی کاربران و خانواده‎اش، به‎عنوان یک طنزپرداز، فکاهی‎گوی، آوازخوان و هم‎چنان سرباز پولیس محلی و اندکی‎هم «روانی» پذیرفته شده‎است؛ بسیاری از کاربران و رسانه‎های دیداری، چاپی و برخط در گزارش‎های شان، نام اصلی خاشه را (نظر محمد) معرفی کرده‎اند. اما نصیراحمد ۱۷ ساله فرزند ارشد خاشه جوان در تماس تلفونی به‎خبرنگار پَیک گفت:

« نام پدرم نظر محمد نیست، فضل محمد است.»

ازسوی دیگر، سخن‎گویان طالبان با ارایه معلومات ضدونقیض درباره‎ی مرگ خاشه، باری  به رسانه‎ها گفته‎اند که خاشه در جریان یک عملیات چریکی و فرار از بازداشت کشته شده و بار دیگر گفته‎اند که ازسوی اربکی‎ها کشته شده‎است.

اما قاری یوسف احمدی یکی از سخن‎گویان طالبان در پاسخ به پرسش خبرنگار پَیک در پیام‎خانه‎ی وتس‎اپ، چنین نوشت:

« خاشه یک مجرم دشنام دهنده و تمسخر کننده به علما و قاتل ایشان بود که به کیفر اعمال خود رسید ».

به‎گفته‎ی نصیراحمد پسر ارشد خاشه جوان کندهاری، سه تن از افراد مسلح طالبان صبح روز جمعه چهارم عید قربان، به‎خانه‎ی شان در روستای ذاکر ولسوالی دند داخل شده و پدرش را با ضرب‎وشتم و دستان بسته سوار موتر با خود بُردند.

برخی از کاربران مربوط به گروه طالبان نیز، چاشت همان‎روز در شبکه‎های اجتماعی گفته‎اند که «فضل محمد مشهور به خاشه جوان پولیس محلی» را در ولسوالی دند این ولایت کشته‎اند.

کشتاری‎که به‎باور برخی از فعالان حقوقی، مدنی و رسانه‎ای، جنایت جنگی و بشری خوانده شده‎است.

عبدالمطلب فراجی مسوول اجرایی خانه‎ی آزادی بیان در واکنش به‎این روی‎داد، نگاشته‎است:

« قتل کسانی‌که با استفاده از آزادی فکر و بیان، با نظرداشت قاعده‌های فرهنگی و دینی، لبخند برلبان هم‌شهریان خود می‌آورند، تکان‌دهنده و جنایت جنگی بوده می‌تواند. »

عبدالمجیب خلوت‎گر رییس اجرایی دفتر «نَی» نهاد حمایت کننده رسانه‎های آزاد افغانستان، می‎گوید که این عمل‎کرد گروه طالبان می‎تواند باعث ترس و رعب و فرار شهروندان از کشور شود.

هم‎چنان، عزیز رفیعی رییس مجتمع جامعه‎ی مدنی افغانستان، سیلی به‎روی خاشه را، توهین به‎تاریخ و فرهنگ یک سرزمین و مرگ او را نیز، یکی دیگر از جنایت‎های بشری طالبان در تاریخ کشور می‎داند.

رحمت‎الله نبیل، رییس پیشین امنیت ملی افغانستان در صفحه‎ی فیس‎بوک و تویتر خود نوشته‎است:

« زمانی‎که در یکی از اداره‎های امنیت ملی با انس حقانی دیدم، دستانش را باز کردم و به‎او اجازه دادم که تلفونی با مادرش صحبت کند تا مگر چنین فکر نکند که بااستفاده از موقف خود کرامت انسانی را زیرپا می‎کنیم، اما این‎ها که ادعای حکومت بر تمام کشور را دارند، پس چرا از یک ملنگ می‎ترسند و بی‎رحمانه اورا می‎کُشند؟ »

حامد کرزی رییس جمهور پیشین کشور نیز، مرگ خاشه را به‎دست افراد مربوط به گروه طالبان نکوهش کرده و در صفحه‎ی فیس‎بوک‎اش نوشته‎است:

« این عمل خلاف موازین حقوق بشری و ضد احکام دین اسلام است و یکبار دیگر از طرف‎های درگیر جنگ خواسته می‎شود که هرچه زودتر از برادرکُشی دست بردارند و ‎گفت‎وگوهای صلح را صادقانه انجام بدهند.» 

درخواستی‎که بار دیگر به تازه‎گی ازسوی سازمان ملل متحد نیز، تاکید شده‎است.

دیبورالاینز، نماینده‎ی ویژه‎ی دبیرکل سازمان ملل متحد درافغانستان که روز گذشته (چهارشنبه۶ اسد) در نشست مشترک نظارت و انسجام در ارگ ریاست جمهوری سخن‌ می‌زد، تأکید کرد که جهان برخوردهای طالبان را در افغانستان زیر نظارت دارد و سرکوب زنان، اقلیت‎ها و نظام مستبدانه برای این سازمان پذیرفتنی نیست.

هرچند ارگ ریاست جمهوری تاهنوز دراین باره چیزی نگفته‎است؛ اما هریک از معاونان اول و دوم رییس جمهور در برگه‎های فیس‎بوک شان، مرگ خاشه را با شدیدترین بیان نکوهش کرده و گفته‎اند که انتقام سیلی به‎روی خاشه را خواهند گرفت.

اما نصیراحمد پسر ارشد خاشه جوان که به‎گفته‎ی خودش، اکنون سرپرستی سه خواهر و سه برادر یتیم و مادر بیوه‎اش را برعهده دارد؛ می‎گوید که انتقام نمی‎خواهد، بل‎که از دولت‎مردان کشور می‎خواهد تا برای خودش زمینه‎ی کار و برای خواهروبرادر کوچک‎تر از خودش، زمینه‎ی آموزش را فراهم کنند.

گزارش‎گر:  روح‎الله ارمان

 

..