تازه ها

logo

رییس جمهور: بیست سال پیش ده نفر پیدا نمی‌شد که به فارسی و پشتو بنویسد.

کابل – ۴ سنبله ۱۳۹۹

نویسندگان: « رییس جمهور از فرهنگ، دانش و ادبیات مردم افغانستان چیزی نمی‎‌داند.»

محمد اشرف غنی رییس جمهوری اسلامی افغانستان سه‌روز پیش( ۳۱ سنبله ) در مراسم رونمایی اثرهای ادیب خان افندی، دیپلومات و نویسنده‌ی دوره‎ی امانی سخنرانی می‌کرد، گفت که تا بیست سال پیش ده نفر دراین کشور پیدا نمی‌شد که به زبان فارسی و پشتو نوشته کند.

سخنی که برخی از سیاسیون، نویسندگان و فرهنگیان کشور، آن را توهین به‌روشن‌فکران و قلم به‎‌دستان کشور خوانده و ناآگاهی از تاریخ و فرهنگ مردم افغانستان می‌دانند.

حبیب الله رفیع، نویسنده و عضو اکادمی علوم افغانستان، می‌گوید که رییس جمهور یا درست بالای این موضوع فکر نکرده و یا براساس نویسندگان فیس‌بوکی ارگ، قضاوت کرده‌است.

هم‌چنان گل پادشاه بینا، آگاه مسایل اجتماعی و فرهنگی می‌گوید که رییس جمهور از فرهنگ، دانش و ادبیات مردم افغانستان چیزی نمی‌‎داند و این سخنانش لکه‌ی ننگ برای نویسندگان افغانستان است:

« این سخن رییس جمهور، یک توهین کلان‎‌است به‌‎همه قلم به دستان کشور…».

اما دکتور کمال‌الدین حامد، رییس یکی از دانشگاه های خصوصی در کابل، می‌گوید که رییس جمهور می‌خواهد افکار عامه را به سوی خود بکشاند. به‌‎باور آقای حامد، رییس جمهور می‌‎خواهد بگوید که در حکومت وی کارهای زیادی در عرصه‌ی زبان و ادبیات فارسی و پشتو انجام شده اما واقعیت این‌‎است که در گذشته بیش‌تر از عصرحاضر، در این عرصه کار شده‌است.

خواستیم پاسخ ریاست جمهوری را در باره‌ی واکنش های قلم به دستان کشور داشته باشیم؛ اما صدیق صدیقی سخن‌گوی رییس جمهور در دو روز پسین حاضر به پاسخ‌گویی نشد.

در کنار انتقادهای نویسندگان و قلم به‎دستان ازاین سخنان رییس جمهور، یافته‌های پیک نشان می‌‎دهد که پیش‌از سال ۲۰۰۰م.، صدها کتاب و مقاله تنها در باره‌ی زبان و ادبیات فارسی و پشتو نشر شده‌است که به گونه‌ی نمونه می‌توان از کتاب دستور زبان فارسی‌دری، اثر پوهاند دکتور محمد حسین یمین، اساسات نگارش، اثر پوهنوال ولی محمد رحیمی در زبان فارسی و راه نمایی نویسندگی اثر پوهاند دکتور مجاور احمد‌زیار و کلیات نثر الفت، اثر گل پادشاه الفت، در زبان پشتو نام برد.

در کنار این شماری از سیاسیون کشور از سخنان رییس‌جمهور در شبکه‌های اجتماعی نیز انتقاد کرده‌اند.

رحمت الله نبیل، رییس پیشین امنیت‌ملی افغانستان در صحفه‌ی فیسبوک خود نوشته‎‌است:

« اگر هدف، کدام طرز خاص نوشتن رییس جمهور و حلقه شان به زبان فارسی و پشتو باشد، نه بیست سال پیش کسی توانش را داشت و نه صدسال بعد کسی پیدا خواهد شد که به‌‎طرز دل‌‎خواه شان بنویسد ».

آقای نبیل در ادامه نوشته که رییس جمهور، تنها مداحان خود را شاعر می‌‌داند و کسانی را  در راس امور کشور گماشته که اصلن به زبان فارسی و پشتو بلدیت ندارند.

آقای نبیل، این سخن رییس‌جمهور را توهین صریح به هشتاد هزار آموزگار، دانش جو و دانش آموزی می‎‌داند  که در سال ۲۰۰۱م. تنها در کابل به گونه‌ی رسمی فعالیت داشتند و مصروف آموزش بودند.

گزارش‎‌گر:  شاه محمود اندیشور

..

درسال‌‎های ۹۸ و ۹۹ بیش‌‌‎از ۲۷۰ مقام دولتی دارایی‎‌های شان را ثبت نکرده‌‎اند و هنوز برحال‎‌اند

کابل –  ۳ سنبله ۱۳۹۹خ.

حقوق ماهوار بیش‌از ۲۷۰ مقام دولتی به‌دلیل ثبت نکردنِ دارایی‌های شان در سال گذشته و سال روان خورشیدی، به تعلیق درامده‌‎است‌؛ اما هیچ یک از این مقام‎‌ها از وظایف شان برکنار نشده‌اند.

مسوولان اداره‌‌ی ثبت دارایی‌‌های اداره امور ریاست جمهوری، می‌‎گویند که از مجموع بیش‌‎از ۳۰ هزار مقام‎ عالی‌‎رتبه دولتی واجدان ثبت دارایی‎، تنها ۱۹ هزار تن از سال ۱۳۹۷ به‌‎این‎سو دارای‎‌های شان را ثبت کرده‌‎اند.

دراین میان، بیش از ۸۰ تن در سال روان و ۱۹۰ تن در سال گذشته که دارایی های شان را ثبت نکرده‌‎اند، حقوق ماهوارشان به تعلیق درامده‌‎است.

به گفته عبدالودود بشریار رییس این اداره، دو تن ازاین میان، وزیران برحال کابینه، شش معین برحال و متباقی همه اعضای شورای ملی (سناتوران و نمایندگان) هستند.  اداره‌‎ی أمور ریاست جمهوری، فهرستی از هویت این افراد را در اختیار پیک قرار نداد.

ثبت دارایی‌‎های مقام‎‌های دولتی بربنیاد قانون و به‌‎دلیل جلوگیری از فساد و استفاده جویی مقام‎‌ها در زمان ماموریت شان اجباری شده‌‎است.

بربنیاد ماده ۱۵۴ قانون اساسی و ماده‌‎های پنجم و هفتم قانون ثبت و اشاعه‎‌ی دارایی‎‌ها، رییس جمهور، معاونان رییس جمهور، وزیران، اعضای دادگاه عالی و دادستانی کل در کنار دارای‎‌های خودشان، باید دارایی‌‎های پدر، مادر، همسر و فرزندان شان را نیز در ماه نخست سال مالی ثبت و اشاعه کنند.  بر بنیاد این قانون، کسانی‌‎که از ثبت دارایی‎‌های شان خودداری می‎‌کنند؛ حقوق ماه‌‎وار شان قطع می‌‎گردد.

رییس جمهور غنی درجلسه‌‎ی شورای عالی حاکمیت قانون و مبارزه با فساد اداری(۳سرطان۱۳۹۷) دستور قطع معاش و برکناری مقام‌‎های را صادر کرد که دارایی‌‎های شان را ثبت نمی‌‎کنند.

اما آمارها نشان می‌‎دهد که تنها معاش ۲۷۲ مقام عالی‎‌رتبه دولتی که دارایی‌‎های شان را ثبت نکرده‌‎اند قطع شده؛ ولی هیچ کدام شان از وظیفه برکنار نشده‌‎اند.

سخن‎‌گوی ریاست جمهوری در مورد عملی نشدن دستور رییس جمهور برای برکناری افرادی‌‎که دارایی های شان‎‌را ثبت نکرده‎‌اند چیزی نمی‌‎گوید و موضوع را به اداره أمور ریاست جمهوری واگذار می‌‎کند؛ اما مسوولان اداره أمور ریاست جمهوری می‌گویند که آن‎‌ها توانسته‌‎اند حقوق ماهانه‌‎ی کسانی‌‎را که دارایی‎‌های شان را ثبت نکرده‌‎اند، قطع کند.

مسوولان وزارت مالیه نیز، به تعلیق درامدن معاش این مقام‌‎ها را در سال‌‎های ۹۸و۱۳۹۹ تایید می‌‎کنند؛ اما در باره‌‎ی مجموعه‌‎ی معاش آنان اطلاعات بیش‌‎تر نمی‎‌دهد.

شمروز خان مسجدی سخن‌‎گوی این وزارت می‎‌گوید که برای جمع آوری مجموع معاش‌‎های مقام‌‎ها، فرصت ندارد.

با آن‎‌که وزارت مالیه و اداره‎‌ی امور ریاست جمهوری، فهرستی از مقام‎‌هایی را که دارایی‎‌های شان را ثبت نکرده‌‎اند، ارایه نکردند. اما یافته های پیک نشان می‌‎دهد، یکی از وزیرانی‌‎که دارایی‌‎های خود را ثبت نکرده؛ وزیر زراعت، آبیاری و مالداری می‌‎باشد که در سال روان تا اکنون دارایی‌‎های خود را ثبت نکرده‌‎است.

اکبر رستمی سخن‎‌گوی این وزارت، با تایید این مورد می‎‌گوید که وزیر زراعت به‌‎دلیل بیماری در بیرون از کشور به‌‎سر می‎‌برد و با برگشت به‌‎وظیفه دارایی‌‎های خودرا ثبت خواهد کرد.

مرتضی نوری مشاور ارشد کمتیه‌‎ی مستقل مشترک مبارزه با فساد اداری، تنها کسرمعاش را برای تکمیل این روند بسنده نمی‌‎داند. آقای نوری به این باوراست که بیش تر مقام‌‎های متهم به عدم ثبت دارایی، به‌‎معاش نیاز ندارند و حکومت باید راه های دیگری را برای بررسی دارایی‌‎های این اشخاص روی‌‎دست بگیرد.

دیده‌‎بان شفافیت افغانستان نیز، تعلیق معاش را یک اقدام خوب دانسته؛ اما تاکید می‌‎کند که مقام‌‎های متخلف باید به‌‎نهادهای عدلی و قضایی معرفی شوند.

گزارش‎‌گر:  شاه محمود اندیشور

..

آتش‌سوزی در دفتر طالبان یا بازار عجمان؟

کابل – ۱سنبله ۱۳۹۹خ.

شماری از رسانه‌ها و کاربران در شبکه‌های اجتماعی، عکس‌‌ها و ویدیوهایی از یک روی‌‎داد آتش سوزی را زیرعنوان «آتش سوزی دفتر طالبان در قطر» منتشر کرده‌‎اند.

نخستین واحد منتشر کننده‌‎ی این خبر، صفحه‌‌ی رسانه‌‌ای افغانستان ژورنال است که پس از آن شماری زیادی از شهروندان، خبرنگاران و کاربران به نقل از این صفحه، این خبر را اطلاع‌‎رسانی کرده‌‎اند.

این خبر در برخی از رخ‎‌‌نامه‌‎های کاربران و خبرنگاران در یک شبانه‌‎روز گذشته، هزاران پسند و هم‌‎رسانی را نیز به‎‌همراه داشته‎‌است.

چنان‎‌که تنها در صفحه‌‎ی فیس‌‎بوک نفیسه نوری که خودش‌‎را عضو اتحادیه خبرنگاران بدون مرز معرفی کرده، این خبر بیش‌تر از ۱۲۰ بار هم‌‌رسانی (شییر) شده و بیش‌تر از یک هزار پسند شده‌‎است.

در حالی‌‌که این خبر در دیگر رخ‌‎نامه‌‎های کاربران نیز به هزارها پسند و صدها هم‌‎رسانی شده‌‎است.

اما سهیل شاهین سخن‎‌گوی دفتر سیاسی طالبان درقطر، نشر این خبر را کذب و نادرست خواند و در پاسخ به خبرنگار پیک در پیام‌‎خانه‌‎ی وتس‌‎اپ خود نوشت:« حقیقت ندارد افواه است ».

یافته‌‎های حقیقت‌سنج پیک نیز، نشان می‌‌دهدکه عکس‎‌ها و ویدیوهای منتشر شده ازسوی این کاربران، متعلق به‌‎دفتر سیاسی طالبان درقطر نبوده و این خبر نادرست است.

بربنیاد این یافته‌‎ها، عکس‎‌ها و ویدیوهای منتشرشده از جریان آتش‌‎سوزی مربوط به روی‌‎داد آتش‎‌سوزی روز چهارشنبه ۱۵ اسد ۱۳۹۹خ. در«بازار مرکبان شهر عجمان» یکی از بازارهای امارات متحده عربی می‌‌باشد.

جایی‎‌که برای نخستین‌‎بار، رسانه‌‎ی آنلاین «خلیج تایمز» این خبر را به‌‎نقل از مقام‌‎های محلی شهر عجمان منتشر کرده و گفته‎‌است که این آتش‌‎سوزی به‎‌دلیل شارتی برق در یک بازار بازرگانی رخ داده‌‎است.

پیش از این‌‎هم شماری از کاربران در رسانه‌‎های اجتماعی، عکس‎‌های از عباس ستانکزی یکی از اعضای برجسته‌‎ی طالبان را بااستفاده از نرم‌‎افزار فوتوشاپ، به‌‎گونه‌‎ای جعل کرده بودند که نشان می‌‎داد درکنار آقای ستانکزی بوتل شراب گذاشته شده؛ اما حقیقت‌‎سنج پیک دریافت که این عکس جعلی بوده و حقیقت نداشته‌‎است.

گزارش‌گر: عبدالمطلب فراجی

..

تنها ۵۷ درصد فیصله­‌های جرگه‌­ی سال­‌گذشته عملی شده­‌است

کابل – ۲۰ اسد ۱۳۹۹خ.

در حالی­‌که رییس جمهور غنی در سخنرانی گشایش لویه‌­جرگه‌­ی مشورتی از عملی‌­شدن ۹۰ درصد از فیصله‌­های لویه‌جرگه‌­ی مشورتی سال گذشته خبرداد؛ اما یافته‌­های پیک نشان می­‌دهد که تنها ۵۷ درصد از این‌­فیصله‌­ها عملی شده‌است.

لویه‌­جرگه­‌ی سال گذشته( ۱۴ ثور ۱۳۹۸خ.) پس‌­از پنج‌­روز بحث ­و تبادل نظر در باره­‌ی روند صلح، یک قطع­‌نامه­‌ای ۲۳ ماده­‌یی صادر کرد که از این­‌میان، دوبند ( بندهای  ۱ و ۲۰ )   آن مسوولیت­‌­ها و  تعهدهای خود عضوهای لویه‌­جرگه را بیان می­‌کند، ۱۳ بند آن عملی شده و ( بندهای ۲، ۳، ۴،  ۶، ۷، ۹، ۱۵، ۱۶ و ۱۸)  آن عملی نشده‌­است.

۱۳ بند لویه­‌جرگه­‌ی مشورتی سال گذشته که عملی شده­‌است:

            ۵. حفظ جمهوریت؛

            ۸. حفظ و تقویت نهادهای امنیتی و دفاعی؛

            ۱۰. ترتیب و تنظیم جدول زمانی برای خروج مسوولانه­‌ی نیروهای خارجی از افغانستان؛

            ۱۱. اجماع ملی و سیاسی داخلی برای پیش­‌برد پروسه­‌ی صلح؛

            ۱۲. خودداری از پیش‌­شرط­ هایی­‌که گفت­‌وگوهای مستقیم را محدود می­‌کند؛

            ۱۳. برخورد نیک با اسیران از هر دو جناح؛

            ۱۴. اجماع منطقه­‌ای و بین­‌المللی؛

            ۱۷. اصلاحات در شواری عالی صلح؛

            ۱۹. شناسایی خواست­‌ها مشروع طالبان؛

            ۲۱. در جریان گذاشتن عضوهای جرگه از پیش‌رفت­‌های گفت‌­وگوهای صلح؛

            ۲۲. تلاش­‌ها برای جلوگیری از تشدید و تداوم جنگ؛

            ۲۳. چاپ و نشر این‌­قطعه­‌نامه.

نُه‌­بندی که تاهنوز عملی نشده‌­است:

            ۲. جرگه از طالبان خواست که دست از دشمنی بردارند و در آبادی وطن کار کنند؛

            ۳. قرائت واحد از اسلام؛

            ۴. آتش بس فوری و دایمی؛

            ۶. حفظ قانون اساسیِ؛

            ۷. حفظ و تقویت آزادی بیان؛

            ۹. باز کردن دفتر سیاسی طالبان در افغانستان؛

            ۱۵. درج شکایت رسمی به‌­سازمان ملل در صورت مداخله‌­ی کشورهای منطقه؛

            ۱۶. تدوین و به­‌منصه­‌ی اجرا گذاشتن برنامه‌­ی جامع و همه‌­شمول با درنظرداشت مشروت­‌های این‌­جرگه؛

            ۱۸. شامل بودن اقلیت­‌ها و معلولین  در هیات گفت­‌وگو کننده.

این­ دو بند مربوط به­­‌مسوولیت­‌های خود عضوهای لویه‌­جرگه می­‌باشد:

۱.  مصمم بودن عضوهای لویه‌­جرگه به‌­صلح پایدار در کشور؛

۲۰. رساندن پیام صلح در حین بازگشت به‌­منطقه­‌ها و محل­‌ها.

با این­‌حال،‌ برخی از کسانی­‌که در هردو جرگه­‌ی مشورتی شرکت کرده­‌اند، می­‌گویند که به‌­مشورت های جرگه‌­ی سال گذشته توجه نشده‌­است.

داکتر ضامن حبیبی از ولایت عزنی که در هردو جرگه­‌ی مشورتی شرکت کرده‌­است، این­‌جرگه‌­ها را نمایشی خوانده، می‌افزاید که به‌­مشورت­‌های شان توجه نشده و به­‌خاطر قانونی نبودن جرگه‌­ی یاد شده، نمی­‌توانند از یخن حکومت بگیرند.

اما یوسف­‌خان خادم نماینده­‌ی مردم هلمند در لویه‌­جرگه و حاجی محمد حسن اضغری کسی­‌که از ولایت بامیان که در هردو جرگه شرکت داشته­‌اند،  می­‌گویند که مشورت­‌های­‌شان به‌­گونه‌­ی نسبی عملی شده‌­است.

بااین­‌حال، وحید فرزه­‌ای کارشناس مسایل حقوقی، برگزاری ­لویه­‌جرگه، آزادسازی زندانیان، مصرف از کود ۹۱ را از موردهای واضح نقض قانون اساسی افغانستان می­‌خواند.

آقای فرزه‌­ای می­‌افزاید که تعدیل در قانون­ رسانه­‌های همه‌گانی ( بعد به­‌خاطر واکنش مسوولان رسانه­‌ها و فعالان مدنی لغو شد ) و بند کردن دهن یک جوان در لویه‌­جرگه سال روان و …  نقض صریح و خفه­‌کردن آزادی بیان است.

هرچند در بند هژدهم این­‌قطعه­‌نامه به‌­شامل بودن اقلیت‌­ها در هیات­ گف‌ت­وگو کننده تاکید دارد؛ اما نرندرسنگ خالصه نماینده­‌ی هندو و سکهـ تبار­ در مجلس­‌نمایندگان، می‌­گوید:‌ « تاهنوز کسی معرفی نشده و ما کوشش می­‌کنیم که حکومت یک کسی را معرفی کند ».

با این‌­همه، جاوید کوهستانی سخنان رییس جمهور را در روز گشایش لویه­‌­ جرگه‌ی مشورتی، عوام‌­فریبانه خوانده می­‌افزاید که رییس جمهور هرزمانی­‌که منفعت­‌های خود را در خطر می‌­بیند، دست به‌­برگزاری چنین جرگه­‌ی نمایشی زده، می­‌خواهد به‌­قدرت خود تداوم بخشد.

هرچند خواستیم نظر ارگ ریاست جمهوری را نیز داشته‌­باشیم، اما دواخان مینه‌­پال معاون سخن­‌گوی ریاست جمهوری از صحبت در این‌­باره خودداری کرد.

برخی‌­از عضوهای لویه‌­جرگه­‌ی مشورتی صلح سال گذشته درحالی از نمایشی بودن جرگه‌­ها سخن می­‌زنند که حکومت به‌تازگی لویه­‌جرگه­‌­ی دیگری را به‌­خاطر تصمیم‌­گیری در باره­ رهایی ۴۰۰ زندانی طالبان برگزار کرد و نتایج آن‌هم در یک قطع­نامه‌ی ۲۵ ماده­‌ای نشر شده­‌است.

گزارش­‌گر: شاه محمود اندیشور

..

بلقیس روشن: عامل خشونت برمن، شکیبا صافی کارمند وزارت صلح ‌است

 کابل – ۱۹ اسد ۱۳۹۹خ.

بلقیس روشن نماینده‌ی مردم فراه در پارلمان کشور در روز نخست جرگه‌ی مشورتی هنگامی‌که رییس جمهور غنی سخن‌رانی داشت، با بلند کردن پارچه‌ای که روی آن نوشته بود: « باج‌دهی به طالبان وحشی، خیانت ملی است »؛ به‌رسم اعتراض برخاست و همزمان ازسوی یک بانو، مورد خشونت فزیکی قرار گرفت.

خانم روشن در گفت‌وگو با خبرنگار پَیک، می‌گوید که به‌رسم اعتراض می‌خواست مجلس را ترک کند؛ اما ناگهان ازسوی یک بانو مورد خشونت قرار گرفته‌است.

خانم روشن درحالی‌که باورمند است، این زن برای همین کار (جلوگیری از اعتراض) گماشته شده بود، می‌گوید:

« این بانو، شکیبا صافی کارمند بست چهارم در بخش اداری وزارت دولت در امور صلح می‌باشد».

یک منبع معتبر از وزارت دولت در امور صلح نیز، گفته‌است که خانم شکیبا صافی کارمند این وزارت است و در بخش ترتیب و تنظیم لویه جرگه‌ی مشورتی توظیف شده بود.

اما ناجیه انوری سخن‌گوی این وزارت در تماس های مکرر با خبرنگار پَیک، حاضر به ارایه معلومات بیشتر دراین باره نشد و همین‌قدر گفت که این بانوی متهم، یک رضاکار بوده‌است.

بااین‌حال، مجلس نمایندگان با نشر اعلامیه‌ای، برخورد این زن در برابر نماینده‌ی مردم را توهین به‌خانه‌ی ملت خوانده و خواهان اعاده‌ی حیثیت بانو روشن شده‌است.

هم‌چنان، کمیسیون مستقل حقوق‌بشر افغانستان نیز، عملِ انجام شده در برابر بلقیس روشن نماینده‌ی مردم را، نقض آزادی بیان، حقوق‌بشر و ارزش‌های قانون اساسی کشور خوانده و خواهانِ به‌دادگاه کشاندنِ عاملِ این خشونت و تخطی شده‌است.

برخی از کاربران رسانه‌های اجتماعی از بازداشت و معرفی خانم شکیبا صافی به‌لوی‌سارنوالی خبر داده‌اند؛ اما جمشید رسولی سخن‌گوی لوی‌سارنوالی می‌گوید که این نهاد در رخصتی به‌سر می‌برد و دراین باره اطلاعی ندارد.

پیش ازاین برخی کاربران در شبکه‌های اجتماعی با نشر عکس و نوار از صحنه‌ی برخورد فزیکی یک زن با خانم روشن، نوشته‌اند که این زن کارمند ریاست عمومی محافظت ارگ ریاست جمهوری است.

اما ریاض آرین رییس عمومی محافظت ارگ ریاست جمهوری، این موضوع را نادرست خوانده و در تماس با خبرنگار پیک گفته است که این بانو از کارمندان ریاست وی (پی‌پی‌اس) نیست.

گزارش‌گر:  فخریه رادفر

..

دروغ بیرقی در روز ملی بیرق

کابل =  ۱۱ اسد ۱۳۹۹

شماری از شهروندان و منتقدان سیاسی و اجتماعی، بار دیگر رییس جمهوری کشور را به دروغ‌گویی و استحمار مردم متهم کرده‌اند.

محمد اشرف غنی رییس جمهوری کشور، هفته‌ی گذشته در یک سخن‌رانی‌اش به‌مناسبت روز ملی بیرق در ارگ ریاست جمهوری گفت:

« در شروع حکومت موقت در نیم‌روز یک هیأت رفته بود و یک سرباز افغانستانی را یافتند که کرتی‌ش چهاریا پنج جایش سوراخ بود، دراین میان کسی از وی پرسیده که انجا چه­کار می­کند؟ او گفته ۲۰ سال‌است که این­جاستم و بیرق کشور خودرا دراهتزاز نگا می­کنم ».

این گفته‌های رییس جمهوری کشور، نه‌تنها واکنش‌های گوناگونی ازسوی کاربران در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی را به‌هم‌راه داشته، بل‌که نقد و نظرهای برخی از سیاسیون و آگاهان مسایل حقوقی و مدنی‌را هم درپَی داشته‌است.

نوار مکمل این سخن‌رانی که در شبکه‌ی اجتماعی فیس‎بوک منتشر شده است؛ افزون بر هزاران پسند، صدها کاربر دیگرضمن هم‌رسانی به‎دیگران در پای این نوار، نقد و نظرها و پیام‌های مثبت و منفی نگاشته‌اند.

کاربری به‌نام بهرام‌الدین نوشته‌است: « برایم جالب نیست، چون‌که هرگز حرف راست ازاو نشنیده‌ام ».

نه‌تنها کاربران در فضای مجازی، بل‌که یک شهروند عادی‌ لطف‌الله معمار باشنده‌ی ناحیه دومم شهر کابل‌هم، این گفته‌های رییس‌جمهور را دروغ شاخ‌دار خوانده، می‌گوید: « بسیار بداست، مردمه احمق فکر می‌کنه؛ اما چنین نیست دراین قرن۲۱ هر طفل و زن و مرد راست و دروغه ازهم تفکیک کرده می‌تانه‌…».

برخی از نمایندگان مردم در شورای ملی کشور نیز، نقد و نظرهای دیگری درپیوند به‌این گفته‌های رییس‌جمهوری دارند.

عبدالظاهر سالنگی نماینده‌ی مردم پروان در مجلس نمایندگان، برخی از مشاوران ارگ‌نشین را به بی‌کاره‌گی و دادنِ مشوره‌های نادرست متهم کرده، به‌این باوراست که آقای غنی بیش‌تر به‌آن‌چه که می‌گوید، فکر نمی‌کند و به‌گفته‌ی خودش، بی‌خریطه فیر می‌کند.

به‌گفته‌ی آقای سالنگی، این موضوع را یک دانش‌آموز مکتب امروزهم به‌خوبی می‌داند که در ۲۰سالِ پیش از حکومت موقت، چهار پنج رقم بیرق در چندین رژیم رد و بدل شده‌است. حالا پرسش این‌جاست که آن سرباز کرتی‌پاره، کدام بیرق را دراین مدت دراهتزاز نگه‌داشته است؟

  • پیش از «حکومت موقت»، حکومت طالبان با بیرق سفید
  • پیش از طالبان، حکومت مجاهدین با بیرق سیاه و سفید و سبز
  • پیش از مجاهدین، حکومت‌های خلق و پرچم با بیرق سیاه و سرخ و سبز

خبرنگار پَیک، تلاش کرده که دیدگاه و پاسخ یکی از سخن‌گویان ریاست جمهوری را در پیوند به‌این پرسش دریابد که منظور آقای غنی کدام بیرق بوده و هدف‌شان از چنین حکایت چه بوده؟ اما ضمنِ تماس‌های مکرر تلفونی هیچ پاسخی دریافت نشد.

پرسشی‌که به‌باور برخی از آگاهان و نمایندگان مردم، بارها بی‌پاسخ مانده‌است. چنان‌چه پیش ازاین‌هم دروغ‌ها و اشتباه‌های رییس‌جمهور در برخی از رسانه‌های گروهی و شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شده‌اند.

از تازه‌ترین دروغ‌هایی که این‌روزها بیش‌تر زبان‌زد مردم‌است، وعده‌ی پنج‌سال پیشِ تأمین برق سرتاسری و صادر آن به بیرون از کشور ‌است که با انتقادهای سخت کاربران و شهروندان روبه‌روست.

هرچند به‌باور برخی از حقوق‌دانان کشور، سخن اشتباه و نادرست گفتنِ رییس‌جمهور کدام مأخذه‌ی قانونی ندارد؛ اما بااین‌هم از اعتمادش درمیان مردم، احزاب سیاسی، مخالفان سیاسی و شرکای جهانی کاسته خواهد شد.

سبحان مصباح معاون اتحادیه‌ی حقوق‌دانان کشور، می‌گوید که تنها ماده‌ی ۶۹ قانون اساسی رییس‌جمهور را به‌میز دادگاه کشانده می‌تواند که آن‌هم درباره‌ی دروغ‌گویی، چیزی گفته نشده‌است.

اما یعقوب یسنا نویسنده و پژوهش‌گر، این گفته‌های رییس‌جمهور را در یک مقاله‌ی خود «استحمار» خوانده و نوشته‌است:

« دروغ‌گفتنِ رییس جمهور یک کشور، نمایندگی از ملت آن‌کشور می‌کند ».

گزارش­‌گر: عبدالمطلب فراجی

..

پَرچم اصلی کدام‌است؟

کابل – ۹ اسد ۱۳۹۹خ.

از روز ملی بیرق افغانستان درحالی تجلیل می‌شود که بسیاری از شهروندان، شناختی از پرچم اصلی کشور خود ندارند.

برخی از شهروندان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی (فیس‌بوک، تویتر، انستاگرام و…) با نشر نگاره‌های پرچم سه‌رنگ کشور، این روز را به‌همدیگر گرامی‌باد گفته و هم‌چنان در وصف بیرق سه‌رنگ کشور خود، می‌گویند و می‌سرایند. اما برخی‌از این شهروندان آگاهانه و ناآگاهانه در نشر و هم‌رسانی پرچم اصلی کشور اشتباه می‌کنند.

یعنی به‌جای بیرق اصلی و رسمی که با آرم و نشان و رنگ و اندازه‌ی مشخص سه پارچه مزین است؛ بااستفاده از بیرق‌های مشابه سه‌رنگ حکومت‌های گذشته، ازاین روز در رُخ‌نامه‌های شان استقبال و گرامی‌داشت کرده‌اند.

کاربری به‌نامِ حسین محمدی درحالی‌که نگاره‌ای از بیرق سه‌رنگ سه دهه‌پیش را در صفحه‌ی فییس‌بوکش با پیام تبریکی به‌دوستانش هم‌رسانی کرده، به‌خبرنگار پَیک می‌گوید که از تغییر شکل و نشان بیرق کنونی و بیرق‌های گذشته چیزی نمی‌داند.

نه‌تنها یک یا دو، بل‌که ده‌ها و صدها کاربر دیگر نیز با چنین شناخت نادرست از پرچم اصلی کشور خود؛ اما بااین‌هم تجلیل پُررنگی از این روز کردند. چنان‌که برخی‌هم، نمایه‌های فیس‌بوک شان‌را با طرح‌ها و نگاره‌های سه‌رنگ بیرق آراسته و یاهم عکس‌های تازه از خودشان با بیرق گذاشته‌اند.

هفتم اسد روز ملی بیرق افغانستان، سال گذشته براساس فرمان رییس جمهوری به‌استقبال از صدمین سال‌گرد استقلال کشور، ثبت تقویم رسمی دولت شد و ازاین روز، همه‌ساله در سراسر کشور تجلیل خواهد شد.

روزی‌که برای نخستین بار به‌گونه‌ی رسمی بابرگزاری مراسم ویژه‌ی برافراشتنِ بزرگترین بیرق سه‌رنگ به‌درازای ۶۸ متر، پهنای ۳۰ متر و ارتفاع ۸۵ متر برفراز تپه‌ی وزیراکبرخان در قلب شهر کابل به‌اهتزاز درامد.

به‌باور برخی از تاریخ‌نویسان، بیرق افغانستان در یک صده‌ی پسین با تغییر نظام‌ها و حکومت‌ها بیش‌تر از ده بار دست‌خوش تغییرهایی در شکل و آرم و نشان بوده‌است؛ اما کم‌تر تغییری در سه رنگ کنونی رونما شده‌است.

احمد ادریس رحمانی پژوهش‌گر و آگاه روابط بین‌المللی، تاریخ‌چه‌ی بیرق افغانستان را مرتبط به آغاز قرن۱۸م. دانسته، به‌این باوراست که بیرق افغانستان از آغاز قرن۲۰م. در زمان سلطنت امان‌الله خان، به‌هدف سیاست بی‌طرفی وهم‌چنان نزدیکی با کشورهای منطقه و جهان، تبدیل به سه رنگ (سیاه و سرخ و سبز) شد و پیش ازآن، تا به دوره‌های امیرحبیب‌الله خان و عبدالرحمان خان، تنها به یک رنگ سیاه با نشان سفید و یا هم بدون نشان بوده‌است.

حبیب‌الله رفیع پژوهش‌گر و عضو اکادمی علوم افغانستان درباره‌ی رنگ‌های بیرق نوشته‌است که رنگ سیاه نماد ظلمت و تاریکی، رنگ سرخ نماد مبارزه و شهادت و رنگ سبز نماد رفاه و آرامی است که ازسوی امان‌الله خان در لویه‌جرگه‌ی پغمان۱۳۰۷خ. پیشنهاد شد و اعضای جرگه‌هم تصویب کردند.

به‌گفته‌ی آقای رفیع، پس از آن یک‌بار در زمان حبیب‌الله کلکانی به‌رنگ (سیاه، سرخ و سفید)، یک‌بار در زمان نورمحمد تره‌کی به‌رنگ (مکمل سرخ با نشان خلق)، باردیگر در زمان استاد برهان‌الدین ربانی به‌رنگ (سیاه، سفید و سبز) و آخرین‌بار هم در زمان امارت اسلامی طالبان به‌رنگ (مکمل سفید و نوشته‌ی کلمه) تغییر کرده‌است.

به‌باور این آگاهان، هر تغییر بیرق در هر زمان و حکومت‌های گذشته، معنا و مفهوم جداگانه‌ای داشته و بیش‌تر استوار برارزش‌های دینی، سیاسی و اقتصادی بوده‌است. چنان‌چه به‌گفته‌ی کمال‌الدین حامد پژوهش‌گر وعضو لویه‌جرگه‌ی قانون‌اساسی، فلسفه‌ی حذف رنگ سرخ از بیرق در زمان حکومت مجاهدین، از آن‌جا منشا گرفته‌است که حکومت خلقی‌ها رنگ بیرق را مکمل سرخ و مشابه بیرق کمونیستی شوروی پیشین کرده بودند.

امارت اسلامی طالبان که این روزها سرگرم گفت‌وگوهای صلح با امریکا و دولت افغانستان هستند؛ دو دهه پیش‌هم زیر پرچم سفید حکومت کرده‌اند و اکنون‌هم مشخص نیست که رهبران این گروه در نتیجه‌ی توافق‌نامه‌ی صلح با دولت افغانستان، کدام بیرق را برای اقتدار سیاسی و رسمی حکومت آینده‌ی شان انتخاب خواهند کرد؟

پرسشی‌که رهبران حکومت افغانستان به‌مناسبت روز ملی بیرق، پاسخِ تغییر ناپذیر داده‌اند. امرالله صالح معاون نخست رییس جمهوری کشور در رُخ‌نامه‌ی فیس‌بوکش نوشته‌است: « افغانستان دیگر به‌عصر چندبیرقی برنمی­گردد ».

بیرق کنونی افغانستان، با سه رنگ سیاه، سرخ و سبز، نماد اسلامی محراب‌ومنبر، کلمه‌ی طیبه و عبارت «اللهُ‌اکبر»، نماد طبیعت و کشاورزی و پرتو خورشید، نماد تاریخی دو پرچم در دوسوی محراب و نام «افغانستان» و «۱۲۹۸خ.» سال استرداد استقلال کشور و احاطه با خوشه‌های گندم، ترتیب و مزین شده‌است.

گزارش‌گر:  عبدالمطلب فراجی

..

سلفی طالبان یا فوتوشاپ سخن‌گویان

کابل ۵ اسد ۱۳۹۹
عکس‌های طالبان در بندبرق شورابک بدخشان، فوتوشاپ نیست.

به‌تازه‌گی شماری از افراد مسلح گروه طالبان در بندبرق شورابک ولایت بدخشان، عکس‌های یادگاری گرفته و در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند.

مسوولان محلی در ولایت بدخشان، این عکس‌هارا جعلی خوانده‌اند.

نیک محمد نظری سخن‌گوی والی بدخشان در رخ‌نامه‌ی فیس‌بوکش نوشته‌است که این عکس فوتوشاپ است و هیچ طالب مسلح دراین منطقه حضور ندارد.

آقای نظری هم‌چنان در تماس تلفونی به‌خبرنگار پَیک می‌گوید:

« به‌دلیل این‌که نیروهای امنیتی در نزدیکی این محل استند، باور ما همین‌است که عکس فوتوشاپ است ».

حتا برخی از خبرنگاران محلی نیز، عکس‌های طالبان در بندبرق شورابک این ولایت را، جعلی و فوتوشاپ خوانده‌اند.

سمیع‌الله سیحون خبرنگار محلی در ولایت بدخشان، نوشته‌است:

« همین چند لحظه پیش بندبرق شورابک رفته بودم، هیچ پایه­‌ی سمنتی درجایی که عکس پشت صحنه آورده شده وجود ندارد ».

اما یافته‌های حقیقت‌سنج پَیک، نشان می‌دهد که این عکس‌ها بدون هیچ‌گونه دست‌بردی و یا استفاده از ابزار فتوشاپ و یا ابزار پیشرفته‌ی دیگری نبوده، بل‌که عکس اصلی و واقعی بوده‌است.

شمار دیگری از کاربران در شبکه‌ی اجتماعی فیس‌بوک‌هم، بر واقعیت موضوع تأکید داشته و ادعا کرده‌اند که طالبان هرازگاهی در این مناطق گشت‌وگذار دارند.

احمد شهیر یکی ازاین کاربران در واکنش به جعلی خواندنِ این عکس طالبان، نوشته‌است:

« متأسفانه سخن‌گویان حکومت، به‌جز خاک‌زدن به‌چشم مردم دیگر وظیفه‌ای ندارند ».

آن‌چه که برخی از آگاهان امور رسانه‌ای هم، نادرست خوانده‌اند.

نصیراحمد نوری مسوول دیده‌بان نَـی، به‌این باوراست که بسیاری از سخن‌گویان حکومت، اطلاعات وارونه و نادرست را به مردم و رسانه‌ها می‌دهند و نمی‌خواهند به‌مردم راست بگویند.

کار ساخت‌وساز بندبرق آبی ولسوالی شورآبک ولایت بدخشان با هزینه‌­ی ۳۱.۸ ملیون یورو با تمویل مالی بانک توسعه‌ای کشور آلمان در سال ۱۳۹۴خورشیدی آغاز شده و تاهنوز به‌اکمال نرسیده‌است.

گزارش­‌گر: عبدالمطلب فراجی

..

ضرب‌الاجل سپری شد؛ هیچ دیواری برداشته نشد

کابل – ۲ اسد ۱۳۹۹خ.

سال‌­هاست که باشنده‌های کابل، از بسته‌ماندنِ جاده‌­ها و کوچه‌­های شهر ازسوی­ برخی نهادها، مقام­‌های حکومتی و افراد زورمند بی‌داد می‌کنند، اما هیچ کار بنیادی برای برداشتنِ این مانع‌ها تاهنوز انجام نشده‌­است.

هرچند محمد اشرف غنی رییس جمهوری اسلامی افغانستان، به­‌تازگی در ۹ سرطان ۱۳۹۹خ. به­‌مسوولان امنیتی کشور دستور داد که تمام­ مانع­‌های ترافیکی و دیوارهای کانکریتی از جاده‌­ها برداشته شوند و برای مقام­‌های حکومتی، ازاین پس خط سیر گرفته‌­نشود؛ اما تاهنوز به‌­خاطر برداشتن این­‎مانع­‌ها و از بین­‌بردن خط سیر اقدام عملی صورت نگرفته­‌است.

آقای غنی، هم‌چنان از مقام‌های امنیتی کشور خواسته‌است که تا سه هفته پس‌از اعلام این دستور، گزارشی از اجراآت عملی شان را دراین باره به‌ریاست جمهوری ارایه کنند.

درحالی‌که مسوولان امنیتی، از کار بالای طرح پاک‌سازی جاده‌ها از وجود مانع‌ها و دیوارهای کانکریتی سخن می‌زنند؛ اما با گذشت سه هفته ضرب‌الاجل تعیین‌شده، سیمای شهر کابل تغییری نکرده و در بسیاری از جاده‌های شهر، حصارها و مانع‌های کانکریتی هنوز پابرجاست.

طارق آرین سخن­‌گوی وزارت امور داخله می­‌گوید که برداشتن مانع‌­های ترافیکی و دیوارهای کانکریتی، بخشی­‌از برنامه­‌ی میثاق امنیتی شهر کابل است و در هماهنگی نزدیک با مردم آغاز خواهد شد: « در قدم نخست از مقام­‌های حکومتی و نهاد خود آغاز می­‌کنیم که مردم بیبینند ما قانون را بالای خود تطبیق می­‌کنیم و باز به­‌بخش­‌های خصوصی می‌­رویم ».

آقای آرین، پولیس ترافیک را دراین باره پاسخ‌گو می‌داند؛ اما مسوولان ترافیک شهر کابل، این مسوولیت را به‌مقام‌های دولتی و زورمندان نسبت داده، می‌افزایند که بدون همکاری وزارت امورداخله، این کار از توان آنان بالاست.

سمونیار سید محمد مدیر تاسیسات ترافیک شهر کابل که به‌­نمایندگی از ترافیک کابل صحبت می­‌کند، می­‌گوید که پولیس ترافیک در خط سیر گرفتن مقام­‌ها و زورمندان، هیچ نقشی ندارد و افراد مسلح خودشان، جاده­‌ها را بند کرده خط سیر می‌گیرند.

برخی‌از شهروندان کابل‌هم، از ایجاد و گسترش مانع­‌های ترافیکی در کوچه‌ها و جاده‌های شهر و راه‌بندان‌های ناشی‌از خط سیر کاروان موترهای مقام‌های دولتی به‌ستوه آمده و مسوولان امنیتی را به‌ناتوانی در تامین امنیت مردم و برچیدن مانع‌ها از سر راه مردم، متهم می‌کنند.

حبیب‌­الله ۴۵ ساله باشنده­‌ی ناحیه سوم شهر کابل، می‌­گوید که روزبه‌­روز مانع­‌های ترافیکی و راه‌­بندان در جاده‌ها و کوچه‌های شهر بیش­‌تر شده و برخی‌از مقام‌ها و زورمندان به‌جای برداشتن مانع‌ها، حتا کوچه‌ها را با گذاشتن مانع‌های کانکریتی به‌روی ساکنان محل بسته کرده‌اند.

او می‌­گوید که هرکس حق‌­وناحق در کوچه‌­ها مانع‌های کانکریتی گذاشته‌­است:

« اگه همی کوچه­‌ها وسرک­‌های فرعی باز باشد، درجاده‌ها راه­‌بندان هم نمی­‌باشد ».

هم‌­چنان نقیب­‌الله ۶۴ ساله باشنده‌ ناحیه ششم شهر کابل که نیمی­‌از عمرش را رانندگی کرده­، می­‌­افزاید که به‌دلیل راه­‌بندان‌های جاده‌ها و حتا کوچه‌ها و جاده‌های فرعی، رانندگی برایش خسته­‌کن شده­‌است: « هر زورمند و مقام دولتی به­‌خاطر یک دفتر یا خانه خود یک سرک‌ره بند کده، کسی نیست که پُرسان کنه چرا…؟ ».

این باشنده­ی شهر کابل، اضافه می­‌کند که افراد زیادی سرمایه پیدا کردند و شهرنشین شدند؛ اما اخلاق شهرنشینی که نیاز اساسی جامعه­‌ی شهر­ی­ست، تاهنوز نیاموخته­‌اند.

آن‌چه ­که گل­ پادشاه بینا آگاه امور اجتماعی، فرهنگ شهرنشینی می‌نامد و می­‌گوید که وطن، مادر است و باید در بازسازی‌اش همه تلاش کنند: « هر کسی­‌که در مکتب انسانیت درس خوانده باشد، کوچه­‌ها و جاده­‌های شهر را بند نمی‌کند ».

آقای بینا می‌­افزاید که دوست داشتن و خدمت به‌وطن، شاخه­‌ای از ایمان است؛ اما با تاسف شماری­ زیادی از مردم به­ (قانون خدا”ج”) عمل نمی‌­کند، چه‌رسد به‌این‌که دستور رییس جمهور (حُکم  بنده) را عملی کنند.

این آگاه امور اجتماعی هُشدار می‌دهد؛ تا زمانی­‌که دولت و مردم در هماهنگی با یک­‌دیگر برای آبادی و آرامی وطن کار نکنند، این مشکل و مانع‌ها از سرراه مردم هرگز برداشته نخواهد شد.

اما پرسش اصلی این‌­جاست که آیا نهادها، مقام­‌های حکومتی و افراد زورمند حاضر به‌این هماهنگی و فداکاری خواهند شد؟

پرسشی که برخی از نمایندگان مجلس در پاسخ به‌­آن می­‌گویند: « برای تطبیق این­‌دستور، نیاز است که در قدمِ نخست رییس جمهور و کابینه­‌اش از خود شروع کرده و پس­‌از آن، از دیگران انتظار عملی کردن این­‌دستور را داشته­‌باشند ».

روبنا جلالی نماینده‌­ی مردم کابل در مجلس نمایندگان می‌­گوید که این دستور نباید در حد یک شعار باقی بماند و رییس جمهور باید برای عملی کردنِ حتمی‌آن، از خود باید شروع کند.

بانو جلالی اضافه می­‌کند که رفتن درمیان مردم سبب ایجاد صمیمیت و بند کردن راه مردم سبب خشونت و فاصله‌ی بیش‌­تر مردم از دولت می‌شود. به‌­گفته­‌ی­‌او: « اگر چیزی نخورده­‌باشیم، نمی­‌ترسیم ».

از سوی­‌دیگر، سید اشرف­‌الدین عینی نماینده­‌ی مردم تخار در مجلس نمایندگان نیز، ناامنی را یکی­‌از مهم‌ترین دلیل‌­های بسته‌شدن جاده­‌ها از سوی افراد و مقا­م­‌های دولتی دانسته و از حکومت می‌خواهد که با ایجاد یک راهبرد منظم امنیتی و شهری، به­‌برداشتن این­‌مانع­‌ها باید اقدام کند.

شهر کابل، بیش‌تراز هر زمانِ دیگر به‌دلیل افزایش تهدیدهای امنیتی، افزایش حصارهای بلند کانکریتی، مانع‌های ترافیکی و راه‌بندان‌های نفس‌گیر ترافیکی را به‌همراه داشته و پیش‌ازاین هم، بارها ازسوی حکومت وعده شده که چهره‌ی شهر کابل را با برداشتنِ این مانع‌ها عوض خواهند کرد.

سه سال پیش‌هم، شهرداری کابل کارزار برداشتنِ دیوارهای امنیتی را از جاده‌های شهر آغاز کرد؛ اما دیری نگذشت که این کارزار به‌دلیل نامعلومی متوقف شد.

اکنون‌هم، نعمت‌­الله بارکزی رییس نشرات شهرداری کابل، می‌گوید که برداشتن مانع­‌های ترافیکی و دیوارهای کانکریتی نیاز به‌­مطالعه­‌ی وضع امنیتی دارد و کار مشترک روی این برنامه، هنوز جریان دارد.

 

گزارش­‌گر: شاه محمود اندیشور

..

خانواده‌­ی قربانی: « آقای رییس‌جمهور! کُمک عاجل چه‌شد؟ »

کابل – ۲۲ سرطان ۱۳۹۹خ.

نزدیک به دوماه از وعده‌ی «کُمک عاجل» رییس جمهور به‌­خانواده‌­های قربانی حادثه‌­ی شفاخانه صد بستر دشت‌برچی می‌گذرد؛ اما برخی ازاین خانواده‌­ها می‌گویند که تا به‌امروز هیچ کمکی به‌آنان نرسیده‌­است.

محمد اشرف غنی رییس جمهوری اسلامی افغانستان، (چهارشنبه ۲۴ ثور ۱۳۹۹خ.) یک‌روز پس‌­از حمله بر بیمارستان صد بستر دشت برچی، در دیدارش از این مکان گفت:

« برای تمام خانواده‌­های شهدا و زخمی‌­ها کمک­‌های عاجل صورت می‌گیرد ».

یک نامه‌ی رسمی ریاست انسجام امور مشاورین و کمیسیون‌های حقیقت‌یاب اداره‌ی امور ریاست جمهوری عنوانی مدیریت مالی این نهاد، نشان می‌دهد که دو میلیون و۲۰۰هزار افغانی به‌منظور مساعدت نقدی به ۱۴ خانواده‌ی شهید و ۱۶ خانواده‌ی زخمی اختصاص یافته و از توزیع آن به این خانواده‌ها، طالب حسابی و مجرایی شده‌است.

صدیق صدیقی سخن‌گوی رییس جمهوری ضمنِ تأکید بر توزیع مکمل این مساعدت به‌همه خانواده‌های قربانی روی‌داد شفاخانه‌ی دشت‌برچی، فهرستی ازاین خانواده‌های مستفید شده را نیز با ذکر نام، شماره تماس و مقدار پول به‌خبرنگار پَیک ارایه کرده‌است.

این فهرست بیان‌گر این‌است که تنها به ۱۴ خانواده به هفت خانواده‌ی شهید به‌هرکدام یک‌صدهزار افغانی و به‌هفت خانواده‌ی زخمی به‌هر یک ۳۰ تا ۵۰هزار افغانی توزیع شده‌است.

اما این فهرست با فهرست‌های‌که از منابع مختلف (دیپارتمنت رسیدگی به‌حوادث غیرمترقبه، تیم داکتران رضاکار و نماینده صحی زون دوم کابل) به‌خبرنگار پَیک رسیده‌است، مطابقت و هم‌خوانی دقیق با هم‌دیگر ندارند.

سخی­‌­داد بشردوست رییس بهداشت زون دوم در ناحیه­‌ی سیزدهم شهر کابل، با ارایه فهرست بیش‌از ۴۰ نفری و درخواست اکرامیه‌ی خانواده‌های قربانی به‌ریاست جمهوری، می‌گوید که از میان این‌همه قربانیان شامل فهرست‌شان دراین مدت، تنها سه خانواده کُمک دریافت کرده‌اند.

برخی ازاین خانواده‌ها که نام‌های شان درج این فهرست‌ها می‌باشد، در گفت‌وگو با خبرنگار پَیک می‌گویند که هیچ‌گونه کُمک نقدی یا جنسی تااکنون دریافت نکرده‌اند.

اما برخی دیگر از این خانواده‌ها که شامل فهرست ارایه شده ازسوی ریاست جمهوری اند، می‌گویند که مقداری پول نقد دریافت کرده‌اند.

محمد امین باشنده‌ی دشت‌برچی که رقیه هم‌سرش را دراین روی‌داد ازدست داده، می‌گوید که یک هفته پیش، مبلغ یکصدهزار افغانی کمک نقدی دریافت کرده‌است.

غلام حسین باشنده‌ی دشت‌برچی، یکی­‌از این قربانیان که هم‌سرش فاطمه را در این روی‌داد از دست داده‌­است، می­‌گوید که رییس جمهور به‌وعده‌ی خود عمل نکرده‌است.

قربان‌علی که درمقابل دروازه­‌ی شفاخانه دست­‌­فروشی می­‌کرد و در آن‌روز دراثر تیراندازی مهاجمان یک گلوله به‌­پایش اصابت کرده، می­‌گوید:

« گفتن که کُمک می‌کنن، ولی تاامروز کدام کمکی خو ندیدیم …».

هم­‌چنان، سید قربان که هشت سال می­‌شود از ناحیه­‌ی پا فلج است و نمی­‌تواند کاروبار کند، می­‌گوید که هم‌سرش ضمیره از طریق خیاطی نان شب‌­وروزشان را پیدا می­‌کرد؛ اما قاتلان اورا با بی‌رحمی درآن‌روز تیرباران کردند.

او درحالی‌که مسوولیت هفت فرزند خانواده را نیز بردوش دارد، می‌­افزاید:

« رییس جمهور برای‌ما وعده کرد که توسط رییس صحی زون دوم، کمک ها برای تان فرستاده می‌شود، ولی از آن‌روز به‌این‌سو هیچ کسی طرف‌ما نیامد و از کمک‌هم خبری نیست ».

آن‌چه که آقای بشردوست رییس بهداشت زون دوم نیز، می‌پذیرد و می­‌گوید که خودش فهرستی ازاین قربانیان‌را به­‌ریاست جمهوری فرستاده­‌است؛ اما تاهنوز هیچ کمکی دریافت نکرده­‌است.

آقای بشردوست می‌­افزاید که پس‌­از تهیه­ و فرستادن فهرست، مسوولان در ریاست جمهوری شانه­‌خالی کردند و گفتند که به‌وزارت صحت عامه دستور داده شده:

« اما وقتی به‌­وزارت صحت عامه مراجعه کردیم، مسوولان این وزارت از موضوع اظهار بی‌­خبری کردند ».

هرچند دواخان مینه‌­پال معاون سخن­‌گوی ریاست جمهوری، می‌گوید که موضوع را از ­وزارت صحت عامه بپرسید؛ اما مسوولان وزارت صحت عامه تاکید دارند که در قبال این موضوع، هیچ‌کدام مسوولیت رسمی یا شفاهی ندارند.

سید جمال‌الدین منصورمنش یکی­‌از پزشکان شفاخانه‌ی صدبستر دشت­‌برچی، می­‌گوید: « همان شبی­‌که رییس‌جمهور ازاین‌جا دیدار کرد، گفت که کمک‌­های نقدی به‌­این شفاخانه ارسال شده و به‌­قربانیان هم توزیع می­شود، اما از توزیع آن خبری نداریم ».

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان دراین باره چیزی نمی‌گوید؛ اما برخی از آگاهان و نمایندگان مردم در شورای ملی کشور، انتقادهای دیگری دارند.

غلام حسین ناصری نماینده‌ی کابل در مجلس نمایندگان؛ روی‌داد حمله بر شفاخانه‌ی دشت‌برچی را یک جنایت ضد بشری خوانده، به‌این باوراست که چنین وعده‌های (کُمک عاجل) کم‌ازکم نباید از سه روز تا یک هفته بیش‌تر به تأخیر می‌افتید.

آقای ناصری، رییس جمهوری کشور را به بی‌کفایتی دربرابر حرف و عملِ خودش متهم می‌کند و می‌افزاید:

« هدف ازاین وعده‌های آقای غنی، کنترول افکار مردم ازطریق رسانه‌هاست؛ اما درساحه‌ عمل پای‌شان لنگ است ».

محمد واقف نوری استاد دانشگاه کابل، با انتقاد از این روی­کرد ریاست جمهوری، می‌گوید که آقای غنی از روی احساسات حرف‌­هایی به‌­زبان می‌­آورد؛ اما دوباره فراموش می‌­کند.

بااین‌حال آقای مینه‌پال معاون سخن‌گوی رییس جمهور درپاسخ به‌این همه چیزی بیش نگفت؛ اما پذیرفت که اطرافیان آقای رییس جمهور، افراد کارکُن و قابل اعتماد نیستند.

بیمارستان صد بستر دشت برچی به‌­تاریخ ۲۳ ثور ۱۳۹۹خ. گواه یک رویداد خونین هراس‌افگنی بود که در نتیجه‌ی آن براساس معلومات وزارت صحت‌عامه‌ی کشور، دست‌­کم ۲۴ تن کشته و ۱۶ تن دیگر مشمول برخی پزشکان و کارمندان شفاخانه زخم برداشتند. اما بیش‌ترین ­قربانیان این روی‌داد، زنان و کودکان بوده‌اند.

گزارش‌گر:  فخریه رادفر

..