۹۲هزار نمره‌زمین رهایشی به آموزگاران، توزیع نشده‌است

کابل – ۳۰ میزان ۱۳۹۸

وزارت معارف افغانستان به‌تازگی اعلام کرد که در ده سال گذشته، نزدیک به ۹۲ هزار نمره‌زمین رهایشی به آموزگاران مکتب‌های برخی‌از ولایت‌های کشور توزیع شده‌است.

این رقم را، محمد میرویس بلخی سرپرست وزارت معارف در مراسمی به‌مناسبت «روز معلم» ۱۳میزان سال روان ارایه کرد. اما نگفت که چند آموزگار در ده سال پسین، صاحب سرپناه شده‌است.

یافته‌های مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک از داده‌های معلوماتی وزارت‌های معارف و شهرسازی و اراضی، نشان می‌دهد که تنها در پایتخت کشور، بیش‌تراز ۳۰ درصد از زمین‌های که زیرنام شهرک معلمین در مرکز و ولسوالی‌های کابل به‌شماری از آموزگاران توزیع شده، ازسوی برخی از زورمندان غصب شده‌است.

زورمندانی‌که هیچ‌یک از مسوولان و سخن‌گویان حکومت از آن‌ها نام نمی‌برند و از پرسش آن‌هم به‌حاشیه می‌روند.

مسوولان وزارت معارف، می‌پذیرند که به‌دلیل غصب زمین شهرک‌های آموزگاران در پایتخت و برخی از ولایت‌های کشور، تاهنوزهم برای «شمار زیادی» از آموزگاران سند ملکیت نمره زمین رهایشی داده نشده‌است. اما رقم دقیق ازاین آموزگاران ارایه نمی‌کنند.

برخی ازاین آموزگاران در مکتب‌های پایتخت کشور که از چندین سال به‌این‌سو، سند ملکیت نمره زمین‌هم به‌دست دارند، ادعا می‌کنند که حتا پس‌از مصارف هنگفت ساختمانی و چهاردیواری نمره‌زمین، ازسوی کوچی‌ها و زورمندان تهدید به مرگ شده‌اند و تااکنون مالک نمره زمین خود نیستند.

جاهد احمد آموزگار مکتب لیسه ذکور ولسوالی چهارآسیاب کابل، هنگامی‌که به‌گفته‌ی خودش می‌خواست کار آبادانی نمره زمین‌اش را روبه‌راه کند، ازسوی افراد زورمند تهدید به مرگ شده و اخطار داده‌اند که:

«اگر بار دیگر این‌جا قدم مانده بودی، دست‌وپایت را می‌شکنیم…»

عبدالمالک مدیر مکتب لیسه ذکور چهارآسیاب نیز، از متوقف شدن پروسه‌ی توزیع نمره‌زمین برای آموزگاران این ولسوالی که درسال ۱۳۹۵ آغازشده بود، سخن می‌زند و می‌گوید که آن‌هم به‌دلیل تصرف غاصبان زمین، تااکنون متوقف مانده و هیچ نمره زمینی به آموزگاران این ولسوالی توزیع نشده‌است.

آقای مالک می‌افزاید: «نامه‌های رسمی تا به وزارت داخله و گارنیزون هم فرستادیم، ولی اجراآتی ندیدیم.»

یافته‌های پیک از داده‌های معلوماتی این منابع نشان می‌دهد که از مجموع ۲۸ مکتب ولسوالی چهارآسیاب کابل، تنها ۲۸۴ نمره زمین برای آموزگاران چهار مکتب توزیع شده؛ اما هنوز بسیاری ازاین میان، مالک نمره‌زمین خود نیستند. درحالی‌که داده‌های وزارت معارف، این رقم را بیش‌تراز ۱۵۰۰ نمره زمین توزیع شده نشان داده‌است.

برخی دیگر از آموزگاران و مسوولان مکتب‌های پایتخت، ادعا می‌کنند که به‌جز برگزاری یک مراسم نمایشی زیرنام توزیع نمره‌زمین برای آموزگاران، تاهنوز نه سندی به‌دست دارند و نه نمره‌زمینی و یاهم مالکیت زمین مشکل دارد.

محمد یوسف مدیر لیسه‌ی پوهاند سعیدی منطقه‌ی خیرآباد ولسوالی چهارآسیاب می‌گوید که هرچند مراسم تهداب‌گذاری در لیسه ملالی شهید برگزارشد و به‌طور نمایشی سند چند نمره زمین برای چند تن از آموزگاران توزیع شد؛ اما ازآن روز به‌این‌سو، هیچ یک از آموزگاران، نه مالک زمین شده و نه به‌ساحه‌ی زمین شهرک رفته می‌تواند.

این مُعضل نه‌تنها در پایتخت، بل‌که در بسیاری از ولایت‌های کشور نیز دامن‌گیر آموزگاران است. به‌گفته‌ی مسوولان معارف ولایت بلخ، در ده سال پسین هیچ نمره‌زمین رهایشی به هیچ آموزگاری دراین ولایت توزیع نشده‌است.

علی امیری رییس معارف ولایت بلخ، می‌گوید: «مناطقی‌که برای شهرک آموزگاران درنظر گرفته شده، مانند شهرک افغانیه و شهرک ده‌دادی…، یا این‌که در مناطق دوردست و ناامن است و یاهم تحت منازعه با قول‌اردوی شاهین است.»‌

احمد بیگزاد رییس معارف ولایت سرپُل‌هم، از نام‌گذاری شهرک‌هایی در منطقه‌ی دشت انگیش‌که‌ی مرکز این ولایت به مساحت ۱۵۰ جریب زمین به‌نام «شهرک معلمین» و ۱۸۰ جریب زمین دیگر در ولسوالی‌های بلخ‌آب و سوزمه‌قلعه سخن می‌زند و می‌گوید که به‌دلیل مشکل غصب زمین ازسوی افراد زورمند، تااکنون به‌گونه‌ی عملی هیچ نمره زمین رهایشی به آموزگاران مکتب‌های این ولایت توزیع نشده‌است.

همین‌گونه آقای مجیب‌الرحمان ثاقب رییس معارف ولایت کندز، تنها از توزیع ۵۰۰ نمره زمین رهایشی در منطقه‌ی سردوره‌ی مرکز این ولایت یاد می‌کند و می‌افزاید که باقی مناطق دشت آبدان و ولسوالی‌های امام‌صاحب، ارچی و قلعه‌ی‌ذال، تاهنوز مشکل غصب و استملاک زمین آن حل نشده‌است.

مقام‌های محلی و مرکزی همه از تلاش‌ها و ردوبدل نامه‌های رسمی در پیوند به مُعضل غصب و استملاک زمین‌های زیرنام شهرک آموزگاران به مقام‌های بلندپایه حکومت حرف می‌زنند؛ اما دسترسی به‌مقام‌های بلندپایه حکومتی، تنها ازطریق سخن‌گویان شان در دستور کار رسانه‌ای آن‌ها قرار دارد.

چنان‌چه آقای نصرت رحیمی سخن‌گوی وزارت امورداخله در برابر این پرسش خبرنگار پیک که در رابطه به موضوع غصب زمین‌های رهایشی آموزگاران چه اجراآتی کرده‌اند؟ در پیام‌خانه‌ی شنیداری واتساپ‌اش گفت:

« موضوع به قومندانی‌های امنیه هدایت داده شده، با جزییات از ایشان پرسیده می‌توانید».

پرسشی‌که فردوس فرامرز سخن‌گوی فرماندهی پولیس کابل، پاسخ آن‌را به خبرنگار پیک چنین خلاصه کرده‌است:

« در مورد غصب زمین‌های شهرک‌های معلمین یا تهدید و لت‌وکوب کسی، تافعلن کدام قضیه به ما نرسیده».

آن‌چه که مسوولان وزارت معارف، نمی‌پذیرند و نهادهای امنیتی را در پس‌گیری زمین‌های غصب‌شده‌ی آموزگاران ازسوی زورمندان، مسوول می‌دانند.

این وزارت به‌تازه‌گی با نشر اعلامیه‌ای در صفحه‌ی انترنتی خویش، از پس‌گیری ۴۷۲۰ جریب زمین و املاک وزارت معارف از دست غاصبان زمین در دو سال پسین خبر داده؛ اما جزئیات بیش‌تر ارایه نکرده‌است.

نوریه نزهت سخن‌گوی این وزارت، از تشریک اسناد و معلومات درباره‌ی غصب و استملاک شهرک‌های آموزگاران با وزارت شهرسازی و اراضی سخن گفته و تاکید نموده که درحال‌حاضر، پروسه‌ی توزیع نمره زمین به‌دلیل روی‌دست بودن طرح جدید مسکن، متوقف است؛ اما نه‌تنها درباره‌ی جزییات و زمان اجرایی شدن این طرح، چیزی نگفت.

سخن‌گوی وزارت شهرسازی و اراضی‌هم، گفته‌های سخن‌گوی وزارت معارف را غیرمسوولانه می‌خواند و می‌گوید که یکصدونود هزار جریب زمین برای شهرک‌های آموزگاران دراختیار وزارت معارف قرار داده شده، اما بسیاری ازآن تااکنون مورد استفاده قرار نگرفته‌است.

حشمت‌الله ناصری سخن‌گوی وزارت شهرسازی، از پایان کار تازه‌ی یک هیات این وزارت در باره‌ی غصب و استملاک زمین‌های شهرک‌ها خبر می‌دهد و می‌گوید که نتایج آن‌هم به نهادهای عدلی و قضایی محول خواهد شد. هرچند وعده‌ی اسناد و معلومات از نتایج بررسی‌های هیات آن وزارت را نیز به خبرنگار پیک داده بود؛ اما پس‌از تماس‌های بعدی به عهدشان وفا نکرد.

بااین‌همه وعده‌ها و گفته‌های مسوولان در امر تامین سرپناه برای آموزگاران مستحق معارف کشور، برخی‌از آگاهان امور به‌این باوراند که باتوجُه به چالش‌ها و دشواری‌های روزافزون سیاسی، امنیتی و اقتصادی در کشور، عملی کردن چنین وعده‌ها و برنامه‌ها برای مسوولان حکومت امروزه، کار آسان و قابل قبول‌هم نیست.

آقای صدیق پتمن که چندین سال در مقام‌های ارشد وزارت معارف وظیفه اجرا کرده‌است، نه‌تنها که بر شفافیت پروسه‌ی توزیع نمره‌زمین به آموزگاران کشور باورمند نیست، بل‌که درکُل «حل نشدن منازعه‌ی زمین» را در سراسر کشور، از مهمترین عامل تطبیق نشدن این پروسه می‌داند.

به‌گفته آقای پتمن، تا که موضوع «زمین و مسکن» به‌گونه‌ی بنیادی درکشور حل نشود، این وعده‌ها درست و عملی شدنی نیست.

گزارش‌گر:  پلوشه عظیم