یک‌برسوم حصه‌ی آزمایش‌های روزانه‌ی کرونا، ضایع و ناپدید می‌شود

کابل –  ۷ سرطان ۱۳۹۹خ.

درحالی‌که وزارت صحت عامه­‌ی افغانستان، یک ماه پیش از ارتقای ظرفیت آزمایش روزانه‌ی بیماری کرونا در شفاخانه‌های سراسر کشور، تا دوهزار نفر در روز خبر داده‌است؛ اما در یک ماه پسین، هیچ‌­روزی آمار ارایه شده ازسوی این وزارت به­‌دوهزار نرسیده­‌است.

براساس جدول آمار روزانه‌ای که در شبکه‌ی انترنتی (وتس‌اپ گروپ) وزارت صحت عامه ارایه می‌شود؛ میان‌گین شمار آزمایش روزانه‌ی بیماری کرونا در سراسر کشور، نزدیک‌به ۱۲۰۰ آزمایش در روز می‌رسد.

بلندترین رقم ۱۸۸۸ آزمایش به‌روز ۲۲ جوزا و کم‌ترین آن ۶۵۱ آزمایش به‌روز چهارم سرطان سال روان به ثبت رسیده‌است.

بیش‌تر از یک ماه پیش‌، فیروزالدین فیروز وزیر پیشین صحت عامه در دیدار از شفاخانه‌ی افغان-جاپان، ضمنِ تأکید بر دوهزار تِست روزانه، گفته بود که نتیجه‌ی آزمایش‌ها، تا ۴۸ ساعت به‌دست‌رس شهروندان قرار خواهد گرفت.

اما یافته‌های حقیقت‌سنج پَیک از آمار روزانه‌ی آزمایش کرونا در شفاخانه‌های کشور، نشان می‌دهد که به‌طور میان‌گین ۳۷ درصد از دوهزار آزمایشی‌که تعهد شده، ناپدیداست و بسیاری از شهروندان عادی در دو شبانه‌روز، نتیجه‌ی آزمایش خودرا دریافت نکرده‌اند. مسوولانِ وزارت صحت درباره‌ی سرنوشت این رقم ناپدید شده، جزئیات بیش‌تر نمی‌دهند.

اکمل سمسور سخن‌گوی این وزارت، تأیید می‌کند که روزانه دوهزار آزمایش انجام می‌شود؛ اما تنها ۵ تا ۶ درصد آن‌را می‌پذیرد که به‌دلیل نمونه‌گیری و نگهداری نادرست، ضایع می‌شود و درباره‌ی آزمایش‌های گُم‌شده چیزی نمی‌گوید.

اما داکتر عبدالقدیر قدیر رییس پالیسی و پلان وزارت صحت‌عامه (دوشنبه ۲سرطان)، در یک برنامه‌ی تلویزیون خصوصی داخلی گفت که این وزارت، ظرفیت دوهزار آزمایش در روز را دارد؛ اما هیچ‌روزی این رقم به ثبت نرسیده‌است.

نه‌تنها جدول آمار رسمی بااین گفته‌های مسوولان هم‌خوانی ندارد، بل‌که شماری از شهروندان، فعالان مدنی و نمایندگان مردم در پارلمان کشور نیز، از ناپدید بودنِ صدها نمونه‌ی آزمایش کرونا در شفاخانه‌های کشور سخن گفته‌اند.

رحمان صالحی باشنده‌ی ناحیه دوم شهر کابل درحالی‌که دوهفته پیش یک عضو خانواده‌اش را ازاثر ابتلا به‌ویروس کرونا ازدست داده، به‌خبرنگار پَیک می‌گوید:

« از یک ماه بیش‌تر شده که تمام اعضای خانواده تِست دادیم، تا امروز از نتیجه مثبت و منفی‌ش خبری نیست …».

رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی (فیس‌بوک، تویتر و…) نیز دراین روزها، خالی‌از آوازه‌ها و خبرهای ناپدید شدن و تأخیر چندین روزه برای دریافت نتیجه‌ی آزمایش کرونا نبوده و برخی از کاربران، حتا از دریافت نتایج نادرست سخن گفته‌اند.

خدادداد ۲۶ ساله باشنده‌ی ناحیه دهم شهر کابل، می‌گوید که بدونِ هیچ‌گونه آزمایشی، نتیجه‌ی مثبت کرونا دریافت کرده‌است. درحالی‌که به‌گفته‌ی خودش، صحت‌مند است و هیچ‌گونه علایم کرونا را در وجودش گواه نیست.

کاربری به‌نام مسیح در پای آمار روزانه‌ی کرونا که در صفحه‌ی فیس‌بوک پَیک نشر می‌شود، نوشته‌است:

« بیش‌تر از ده روز می‌شود که تِست داده‌ام، تا امروز نتیجه نیامده …».

نه‌تنها در پایتخت، بل‌که به‌گفته‌ی برخی از نمایندگان مردم در برخی از ولایت‌های کشور، حتا هیچ‌گونه عرضه‌ی خدمات صحی برای انجام آزمایش بیماری کرونا وجود ندارد.

مهدی راسخ نماینده‌ی مردم وردک در مجلس نمایندگان، از نبود دستگاه تشخیص کرونا دراین ولایت سخن زده، می‌گوید که حتا برخی‌ها ­که از ولسوالی‌ها به‌­مرکز می­‌آیند، بدون آزمایش و گرفتن تِست دوباره به‌­ولسوالی‌شان برمی‌گردند.

دراین‌حال، عبدالجبار شایق رییس صحت عامه‌ی فراه می‌گوید:

« ما نمونه‌ها را به هرات می‌فرستیم و تا ۱۴ روز نتیجه‌ی آن‌را دریافت می‌کنیم».

عبدالستار حسینی یکی دیگر از نمایندگان این ولایت، می‌گوید که چندین بار از حکومت مرکزی خواهان ایجاد تجریدگاه و اکمال دستگاه تشخیص کرونا دراین ولایت شده‌اند؛ اما هیچ گوشی نشنیده‌است.

نبود مدیریت و نظارت درست در قدمه‌های میانی (ریاست‌ها و آمریت‌ها)ی وزارت صحت عامه، از مهم‌ترین دلایل این مُعضِل است که در یک پژوهش دیدبان شفافیت افغانستان، عنوان شده است.

ناصر تیموری سخن‌گوی این نهاد، تأکید دارد که نبود اطلاع‌رسانی دلیل دیگری برای زمینه‌سازی فساد دراین نهاد است که سبب سکته‌گی در عرضه‌ی خدمات صحی شده‌است.

عزیز رفیعی رییس شبکه‌ی جامعه‌ی مدنی افغانستان‌هم، بانگرانی از نبود اطلاع‌رسانی دقیق ازسوی مسوولان وزارت صحت عامه، می‌افزاید که از مصرف پول‌های اختصاص‌یافته‌ی مبارزه با کرونا درکشور نیز، تاهنوز هیچ خبری نیست.

بااین‌حال، داکتر احمد جواد عثمانی وزیر جدید وزارت صحت عامه‌ی کشور، به‌تازه‌گی در یک نشست خبری به‌رسانه‌ها گفت که ازاین پس، تشخیص و تداوی بیماری کرونا در کشور، از حالت آزمایش‌گاهی به کلینیکی تغییر کرده و کسانی‌که از توان‌مندی مالی برخورداراند، می‌توانند در شفاخانه‌ها و کلنیک‌های خصوصی و کسانی‌که اقتصاد خوب ندارند، در شفاخانه‌های دولتی، آزمایش، تشخیص و تداوی خواهند شد.

بربنیاد آمار روزانه‌ی وزارت صحت عامه، بیماری ناشی از ویروس کرونا در افغانستان، تااکنون نزدیک به ۷۰هزار آزمایش کرونا در شفاخانه‌های کشور انجام شده که ازاین میان، نتیجه‌ی آزمایش بیش‌از ۳۰ هزار تنِ آن، مثبت اعلام شده‌است.

هم‌چنان، آمار این وزارت نشان می‌دهد که تااکنون نزدیک به ۷۰۰ شهروند کشور ازاثر ابتلا به ویروس کرونا، جان باخته و بیش‌تر از ده هزار تنِ دیگر، صحت‌یاب شده‌اند.

گزارش‌­گر: شاه محمود اندیشور