گزارش‌های ازدواج اجباری زنان با جنگ‌جویان طالب در بامیان، درست نیست

کابل – حقیقت سنج پَیک ، ۲۰ اسد ۱۴۰۰خ.

یک رسانه‌ی فرانسوی (فارن پالیسی) گزارش داده‌است که گروه طالبان در شهرستان‌های سیغان و کُهمرد ولایت بامیان، فهرستی از زنان بیوه و بانوان جوان را گردآوری نموده و برخی از زنان را مجبور به ازدواج با افراد این گروه کرده‌اند.

دراین گزارش که به‌تاریخ (۲۳جولای۲۰۲۱م.) در صفحه‌ی رسمی انترنتی فارن‌پالیسی منتشر شده، آمده‌است:

« هنگامیکه افراد مسلح طالبان بهاین منطقهی دورافتادهی افغانستان حمله کردند، آنها شماری از باشندگان محل را ترور کردند، اموال مردم را بهغارت بردند و حتا نام و سنوسال دختران و زنان را برای ازدواج اجباری با جنگ‏جویان جوان این گروه، گردآوری کردهاند … ».

در بخشی ازاین گزارش که از یک باشنده‌ی شهرستان سیغان به‌نام باعث سخی‌زاده نقل قول شده‌است، آمده‌است که او همراه با هم‌سر و دو خواهر جوان هم‌سرش با شنیدنِ آوازه‌ی ظلم و وحشت طالبان، از نخستین کسانی بودند که خانه‌های شان‌را به‌قصد مرکز بامیان ترک نموده و اکنون دوباره به‌خانه‌های شان برگشته‌اند. اما این باشنده‌ی سیغان نگفته که چه‌کسی (جنگ‌جوی طالب) از او نام هم‌سر و خواهرش را پرسیده و یا تقاضای ازدواج کرده‌است.

هرچند پیش ازاین گزارش‌های مشابهی از چنین برخورد و کردار طالبان در ولایت‌های تخار و بدخشان نیز منتشر شده‌است؛ اما این گزارش توسط یک خبرنگار فرانسوی (لین اودانل) و هم‌کار افغانستانی‌اش مسعود حسینی در بامیان تهیه شده‌است.

هم‌زمان با نشر این گزارش، شماری از رسانه‌های داخلی نیز به‌نقل از این رسانه‌ی خارجی، این گزارش را نشر و هم‌رسانی کرده‌اند و تااکنون در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود.

گزارشی‌که واکنش‌های تُند شماری از باشندگان محل، نمایندگان مردم و فعالان حقوقی و مدنی را دراین ولایت برانگیخته‌است. آنان مدعی‌اند که این گزارش در بدل پول و اعمال فشار ازسوی برخی افراد و مقام‌های محلی تهیه و منتشر شده و محتوای آن‌هم براساس یک سناریوی از پیش طراحی شده ساخته‌وریخته شده‌است.

اما طاهر زهیر والی بامیان، هرگونه غرض و اعمال فشار در تهیه و نشر این گزارش را به‌شدت رد می‌کند و می‌گوید که خبرنگار و رسانه‌‌ی مربوطش باید درباره‌ی مدارک و یافته‌های گزارش پاسخ بدهد. آقای زهیر، درباره‌ی درستی و نادرستی محتوای گزارش و هم‌چنان غوغا و شکایت‌های مردم چیزی نگفت و گوشی را قطع کرد.

مسعود حسینی‌هم، ضمن تماس‌های پَی‌هم خبرنگار پَیک، حاضر به‌ارایه پاسخ نشد و رسانه‌ی فرانسوی فارن‌پالیسی نیز به‌ایمیل پَیک، پاسخی ارایه نکرد.

پاسخی‌که قدرت‌الله فرزان باشنده‌ی ولسوالی سیغان ولایت بامیان، از چون‌وچرای نشر و بازتاب آن در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی شوکه و حیران‌زده شده و به‌خبرنگار پَیک می‌گوید:

« بهاستثنای اینکه برخی از طالبان محلی از خانههای مردم آبونان خواستهاند، دیگر هرآوازهی ظلم و بیناموسی که در گزارشها گفته شده، کاملن دروغ و بیاساس است ».

به‌گفته‌ی فرزان، طالبان در شهرستان‌های سیغان و کهمرد تا به تاله‌وبرفک بغلان، همه مردم محلی‌اند و طالب بیرونی دراین‌جا نیامده که مانند دیگر مناطق ظلم و ناروا برآنان تحمیل کرده باشند.

شکیب احمد بامیانی‌هم که خودرا باشنده‌ی شهرستان کهمرد ولایت بامیان معرفی می‌کند، به‌خبرنگار پَیک می‌گوید که هیچ‌گونه آزار و غارتگری در این شهرستان ازسوی هیچ گروهی صورت نگرفته، بل‌که تنها برای دو روز پَی‌هم جنگ و درگیری طالبان محلی با نیروهای امنیتی ادامه داشت؛ اما اکنون دراین شهرستان حتا صدای فیر تفنگ هم شنیده نمی‌شود.

شاه ملا دین‌پرور یکی از بزرگان قومی در شهرستان سیغان نیز، گزارش منتشر شده را کذب و نادرست خوانده، می‌گوید که درهمین باره حتا به وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز، شکایت درج کرده‌اند.

ازسوی دیگر، شمس‌الله جوان‌مرد فعال جامعه‌ی مدنی بامیان می‌گوید که گزارش منتشر شده در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، یک لکه‌ی بدنامی بیش برای باشندگان سیغان و کهمرد نبوده و این موضوع را به‌گونه‌ی جدی پَی‌گیری خواهند کرد.

خان‌شیرین درانی رییس شورای عدالت‌خواهی شهرستان سیغان نیز، با انتقاد سخت از نشر چنین اطلاعات نادرست می‌گوید که مسعود حسینی و هم‌کار خارجی‌اش باید ثابت کنند که زن و یا دختر چه‌کسی، در کجا، ازسوی طالبان فهرست شده و مجبور به ازدواج با افراد گروه طالبان شده‌است؟ در غیرآن باید از مردم بامیان معذرت بخواهند و گزارش خودرا نیز تصحیح کنند.

آن‌چه که به‌باور عبدالوارث سیغانی آگاه مسایل حقوقی و استاد دانشگاه خصوصی در کابل نیز، جنگ روانی و ذهنیت‌سازی کاذب ازسوی برخی رسانه‌ها و مسوولان محلی خوانده شده‌است.

آقای سیغانی می‌افزاید که جنایت طالبان در هرگوشه‌ی افغانستان قابل نکوهش است؛ اما آن‌چه که در گزارش رسانه‌ها از قول مسوولان محلی بامیان انتشار یافته‌است، یک سناریوی برنامه‌ریزی شده و به‌دور از حقیقت است و هیچ فردی قادر به اثبات آن‌هم نخواهد بود. به‌گفته‌ی این استاد دانشگاه، پس از نشر گزارش شکایت‌های زیادی ازسوی مردم به اداره‌ی محلی بامیان و وزارت اطلاعات و فرهنگ رسیده؛ اما هنوز روشن نیست چه رسیدگی و اجراآتی در پیوند به‌این شکایت‌ها انجام شده‌است.

شکایت‌های‌که تاکنون ازسوی وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز، به‌آن رسیدگی نشده‌است.

عبدالمنان شیوای شرق معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ، به‌خبرنگار پَیک گفت که افزون‌بر موضوع گزارش بامیان، شکایت‌های زیادی به‌ثبت رسیده که به‌دلیل تغییروتبدیلی‌های تازه در کمیسیون رسیدگی به تخطی‌های رسانه‌ای، تاهنوز به‌آن رسیدگی نشده‌است.

آقای شرق، افزود که قراراست نخستین نشست رسمی این کمیسیون به‌ریاست وزیر اطلاعات و فرهنگ درهمین هفته برگزار شود و بررسی شکایت‌های مردم سیغان و کهمرد نیز، شامل آجندای این نشست خواهد بود.

 

گزارش‌گر:  فاطمه امانی