چتری‌بردار شهردار کابل، «شهروند عادی» نیست

کابل – ۲۴  ثور ۱۳۹۹

شخصی‌که شهردار کابل را درهنگام بازدید از خبازی‌های شهر کابل با چتری سایه‌بانی می­کند؛ شهروند عادی نه، بل‌که دست‌یار و یاور شهردار کابل است.

هنگامه و ماجرای چتری‌بان شهردار کابل که از دو هفته به‌این‌سو در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، افزون‌بر گفته‌ها و کنایه‌های درست و نادرست، واکنش‌های گوناگونی ازسوی شماری از فعالان مدنی و حقوقی، کاربران و مسوولان دولتی و حتا خانواده‌ی شهردار را نیز به‌همراه داشته‌است.

ماجرا از آن‌جایی آغاز شده که یک نوار تصویری شهردار کابل درحال گشت‌زنی در یکی از جاده‌های شهر و بازدید از یک خبازی است و مردی در کنارش چتری سیاه به‌دست، اورا هم‌راهی و سایه‌بانی می‌کند.

برخی‌از فعالان و کاربران در شبکه‌های اجتماعی فیس‌بوک، تویتر و انستاگرام با نشر کارتون و عکس و نوار از این صحنه، به نقد و نظرهای خوب و زشت درباره‌ی شهردار کابل پرداخته‌اند.

محمد قاسم رحمانی استاد دانشگاه و آگاه مسایل حقوقی، با اشاره به ماده‌ی ۴۱۶ کُد جزای افغانستان در صفحه‌ی فیس‌بوکش، نوشته‌است: « حالا دیده شود که عدالت عمری چگونه تطبیق می‌شود».

در ماده‌ی ۴۱۶ کُد جزای افغانستان آمده‌است:

«هرگاه مؤظف خدمات عامه، کارمند یا سایر مؤظفین تحت امر را به‌داخل وقت رسمی در کار شخصی استخدام و یا خارج از ساحه‌ی وظیفه‌ی رسمی توظیف نماید، به‌جزای نقدی از پنج‌هزار تا سی‌هزار افغانی محکوم می‌گردد».

برخی دیگر از فعالان حقوقی و مدنی در شبکه‌های اجتماعی، حتا مدعی شده‌اند که با چنین نقد و طنز و نظرهای شان، ازسوی خانواده‌ی شهردار تهدید لفظی شده‌اند.

نجیب بارور، شاعر و نویسنده در صفحه‌ی فیس‌بوک خود نوشته‌است که درپیوند به‌یک نوشته‌ی انتقادی‌اش، از سوی زهره یوسفی هم‌سر آقای داوود سلطان‌زوی شهردار کابل، تهدید به « تصفیه حساب » شده‌است.

هرچند به‌گفته‌ی آقای بارور در این واکنش واضح نشده که هدف از تصفیه حساب چه بوده؛ اما پیش ازآن، در صفحه‌ی فیس‌بوک موسوم به خانم زهره یوسفی با کنایه به‌سوی برخی از چهره‌های سیاسی کشور، گفته‌شده که چتری گرفتنِ آقای سلطان‌زوی، بدتر از پوشیدنِ لباس و ساعت « برَند » ویژه نیست.

در نوشته‌ای که از این صفحه‌ی خانم یوسفی عکس‌برداری شده، آنانی‌که این عمل شهردار کابل را نقد کرده‌اند، اوباش، لنده‌غر و توطیه‌گر خطاب شده‌اند.

با تلاش‌های پَی‌هم، برای ‌دریافت پاسخ مستقیم از خانم یوسفی در پیوند به‌اصل و جعل این نوشته، پیروز نشدیم.

اما آن‌چه که انتقادهای تُند و زشتِ برخی از کاربران و شهروندان را درباره‌ی این نوار تصویری برانگیخته‌است؛ این‌است که چرا شهردار کابل فردی را برای چتری‌برداری و سایه‌بانی خودش آن‌هم در انظار مردم بگمارد؟

هرچند مسوولان شهرداری کابل، از افشای هویت این شخص خودداری کرده و گفته‌‌اند که یک شهروند عادی ازروی مهربانی بالای‌سر شهردار چتری گرفته‌است؛ اما یافته‌های حقیقت‌سنج پَیک از منابع رسمی درون شهرداری کابل، نشان می‌دهد که شخص چتری‌بردار، شهروند عادی نه، بل‌که یاور آقای سلطان‌زوی متخلص به احمدزی است که درهمین یکی دو ماه پسین، به‌تازه‌گی استخدام شده‌است.

به‌باور برخی از حقوق‌دانان، این عمل درصورتی‌که سواستفاده از صلاحیت وظیفوی به‌مقصد شخصی ثابت شود، مطابق قانون نافذه‌ی کشور، جرم است و در کُد جزا تا سی‌هزار افغانی جریمه‌ی نقدی برای مرتکب آن حُکم شده‌است.

اما نرگس مومند سخن‌گوی شهرداری کابل ضمنِ حاشیه‌روی درباره‌ی هویت شخص چتری‌بردار، می‌گوید:

« حالا هرکس که است، اگر شهروند عادی یا کارمند شهرداری، یک لطف و مهربانی کرده …».

اما این لطف و مهربانی نه‌تنها در عالی‌مقام شهرداری کابل، بل‌که در برخی از نواحی شهر کابل نیز دیده شده‌است.

دو سه روز پس‌از ماجرای چتری شهردار کابل، عکس‌هایی در شبکه‌ی فیس‌بوک دست‌به‌دست شد که درآن یک کارکن نارنجی‌پوش چتری به‌دست از عقب شخص دریشی‌پوشی‌که گفته می‌شود رییس ناحیه هفتم است، روان‌است.

مسوولان شهرداری کابل درباره‌ی این عکس و انتقادهای کاربران دربرابر رییس ناحیه هفتم چیزی نگفته‌اند.

بااین‌حال، برخی‌از آگاهان و فعالان مسایل حقوقی و مدنی، به‌این باوراند که استفاده‌جویی و بهره‌گیری شخصی مقام‌ها و مسوولان از زیردستان و کارکنان، خلاف قوانین و موازین حقوق بشری است و از ترویج این فرهنگ درجامعه‌ای که روزتاروز غرق در بحران‌های سیاسی و اقتصادی‌است، باید جلوگیری شود.

گزارش‌گر:  عبدالمطلب فراجی