هزینه‎‌ی ترمیم دوباره یک پایه برق وارداتی، چند است؟

کابل – حقیقت‌‎سنج پَیک، ۱۳ سرطان ۱۴۰۰خ.

شرکت برشنا از مصرف ترمیم دوباره‌‎ی پایه‌‎های تخریب‌‎شده برق، آمار و معلومات گوناگون ارایه می‎کند. اما به‎‌پرسش‎‌های فنی و کلیدی گزارش، جزییات نمی‎دهد.

مسوولان این شرکت با پیشینه و کارکرد چندین ساله، حتا نمی‎دانند که برای نخستین بار کدام پایه برق در کجا، چه‎‌وقت و ازسوی چه‌‎کسی تخریب شده و از آن زمان تاکنون چند پایه برق وارداتی تخریب شده و در مجموع هزینه‌‎ی ترمیم دوباره‌‎ی این پایه‌‎ها چند شده‌‎است؟

محمد هاشم سنگر نیازی سخن‎گوی شرکت برشنا، می‎گوید که در شش ماه پسین ۳۹ پایه برق در مناطق مختلف ولایت‌‎های کابل، پروان، بغلان، کندز، جوزجان و سمنگان تخریب شده‌‎اند.

به‎‌گفته آقای نیازی، ترمیم دوباره‌‎ی این پایه‌‎ها بیش‎تر از یک میلیون دالر هزینه برداشته‎‌است. یعنی برای ترمیم هر پایه تخریب‌‎شده، بیش از ۲۵ هزار دالر به‌‎مصرف رسیده‌‎است.

هزینه‎‌ای که پیش ازاین برای ترمیم دوباره‌‎ی هر پایه برق تخریب‎شده، ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار دالر ازسوی مسوولان شرکت برشنا گزارش شده‎‌است.

شرکت برشنا به‌‎تاریخ ۱۷ ثور سال روان اعلام کرده بود که ترمیم دوباره‌‎ی هر پایه برق تخریب‌‎شده، کم‎‌ازکم ۳۰۰ هزار دالر هزینه نیاز دارد. پیش ازآن‎‌هم، وحیدالله توحیدی سخن‎گوی پیشین این شرکت به‎رسانه‌‎ها گفته بود که هزینه‎‌ی مجموعی یک پایه برق به ۲۸۰ هزار دالر است؛ اما این هزینه شامل مزد ۲۰ روزه‌‎ی ۵۰ تن از کارگران و انجنیرانی‎‌که در ساخت‎‌وساز و ترمیم دوباره‎ی این پایه‌‎ها کار کرده‌‎اند، نمی‎باشد.

این‎که چرا مسوولان شرکت برشنا در هر گزارش آمار و اطلاعات گوناگون از تخریب و ترمیم دوباره‎ی پایه‌‎های برق وارداتی ارایه می‎کنند، مشخص نیست. اما برخی از شهروندان، آگاهان و نمایندگان مردم در شورای ملی کشور به‌‎این باوراند که یگانه دلیل نامشخص بودن این اطلاعات، فساد گسترده در درون شرکت برشنا و سراپا دولت افغانستان است.

سید نجیب‎‌الله باشنده ناحیه چهارم شهر کابل می‎گوید که نه‌‎تنها در هزینه‌‎ی ساخت و ترمیم دوباره‎‌ی پایه‌‎های برق مشکوک است، بل‎که در شناسایی عاملان این ویران‎گری نیز تردید دارد.

موساخان یکی دیگر از باشنده‌‎های ناحیه دهم شهر کابل، افزون‎بر موجودیت فساد در سایر نهادهای دولت، دست مافیای تیل و گاز را در تخریب پایه‌‎های برق وارداتی دخیل دانسته، می‎گوید:

« ممکن‌‎است خود برشنا هم دراین فساد ‎دست داشته باشد، وگرنه سه‎‌لک دالر مصرف یک پایه برق به‎‌عقل ما که نمی‎گنجد.»

برخی از نمایندگان مردم در شورای ملی کشور نیز، به‌‎این باوراند که ریشه‌‎ی فساد (تخریب پایه‌‎های برق وارداتی و ترمیم دوباره‌‎ی آن) از درون حکومت آب می‎خورد و با احتمال بیش‎تر، رهبری شرکت برشنا نیز در این فساد شریک خواهد بود.

شاه‎پور پوپل عضو کمیسیون رسیدگی به شکایت‌‎های مجلس نمایندگان، به‌‎این باوراست که دلیل تناقض‎‌گویی مسوولان شرکت برشنا در مصرف ترمیم پایه‌‎های برق، تنهاوتنها فساد مالی و اداری در درون دستگاه برشناست.

چنان‎که علی مشعل استاد دانشگاه و آگاه مسایل اقتصادی‌‎هم، مصرف هزینه‌‎های سنگین در ساخت‌‎وساز و ترمیم پایه‌‎های برق وارداتی را به‌‎دیده‌‎ی شک نگریسته، می‎گوید که شرکت برشنا مکلف است تا همه‌‎ی هزینه‌‎های که در طول سالیان پسین زیرنام ترمیم دوباره پایه‌‎های برق وارداتی مصرف کرده‎‌اند، یک یک افغانی باید به‌‎مردم حساب بدهند.

حسابی‎‌که هم‎اکنون مشخص نیست چه‎‌مقدار پول زیرنام «هزینه‌‎ی ترمیم پایه‌‎های تخریب‎‌شده» به‎‌مصرف رسیده و مسوولان شرکت برشناهم دراین باره، حاضر به پاسخ‌‎دهی نیست.

تخریب پایه‌‎های برق وارداتی در برخی از مناطق کشور، از چندین سال به‎‌این‎سو ادامه داشته و دراین اواخر ولایت‌‎های کابل و پروان، بیش‎تر از هرکجای کشور گواه تخریب پایه‌‎های برق وارداتی ازسوی افراد ناشناس بوده که این عمل خراب‌‎کارانه، نه‎‌تنها ضربه‌‎ی سنگین بر اقتصاد مردم و دولت افغانستان وارد نموده، بل‎که شهروندان پایتخت و بیش‌‎از ده ولایت دیگر را نیز، از نور برق محروم گردانیده‌‎است.

گزارش‎گر:  فاطمه امانی