هر ولسوالی یک تجریدگاه کرونا، خواهد داشت؟

کابل –  ۳ جوزا ۱۳۹۹خ.

دستور ایجاد یک مرکز قرنطین یا تجریدگاه کرونا در هر ولسوالی افغانستان، حتا یک درصد عملی نشده‌است.

این دستور، ازسوی محمد اشرف غنی رئیس جمهور کشور به‌روز دو شنبه ۱ ثور ۱۳۹۹خ. در نشستی با ولسوالان کشور در ارگ ریاست جمهوری، به‌وزارت صحت عامه داده شده بود.

رییس جمهورغنی دراین نشست گفته بود که با استفاده از امکانات محلی در هر ولسوالی کشور، یک مرکز قرنطین یا تجریدگاه ۲۰ تا ۵۰ بستر ایجاد گردد.

اما با گذشت یک ماه از این دستور، یافته‌های حقیقت‌سنج پَیک از ۷۰ ولسوالی زون مرکز، شمال و غرب کشور، بیان‌گر این‌است که حتا یک مرکز در یکی ازاین ولسوالی‌ها تااکنون، به‌گونه‌ی عملی ایجاد نشده‌است.

مقام‌های محلی در زون غرب کشور، از دریافتِ تنها ۱۰۰ چپرکت برای ایجاد پنج مرکز قرنطین ۲۰ بستر در ولسوالی‌های (ادرسکن، زنده‌جان، کشک، رباط سنگی و کهسان) ولایت هرات سخن می‌زنند و می‌افزایند که آن‌هم به‌دلیل نبود دیگر تجهیزات و امکانات، تاهنوز به‌مکانی‌که درنظر گرفته شده، جابه‌جا نشده‌است.

حاجی جمعه‌گل ولسوال زنده‌جان ولایت هرات در تماس تلفونی به‌خبرنگار پَیک می‌گوید که هرچند، ساختمان یک مکتب را برای ایجاد مرکز قرنطین دراین ولسوالی درنظر گرفته‌اند و ۲۰ چپرکت هم دریافت کرده‌اند؛ اما هیچ کار دیگری دراین زمینه تاهنوز انجام نشده‌است.

به‌گفته وی، تااکنون هفت نمونه‌ی مثبت و ده‌ها نمونه‌ی مشکوک کوید-۱۹ دراین ولسوالی به ثبت رسیده و مبتلایان‌هم در قرنطین خانه‌گی به‌سر می‌برند.

آقای جمعه‌‌گل افزود: ” از تجهیزات چه می‌پرسی، حتا داکتران ما لباس محافظتی ندارند “.

همین‌گونه در زون مرکز، محمود سیغانی ولسوال کهمرد ولایت بامیان می‌گوید که به‌جز ۵۰ هزار افغانی به‌خاطر خریداری دست‌کش و دستمال کاغذی و مایع‌ ضدعفونی، چیز دیگری به‌این ولسوالی نرسیده‌است.

هم‌چنان، میرویس شجاعی ولسوال خنج ولایت پنجشیر، می‌گوید که از هیچ‌گونه تجهیزات و امکانات برای ایجاد مرکز قرنطین دراین ولسوالی خبری نیست.

در زون شمال‌شرق، نوروز حیدری ولسوال ارغنج‌خواه ولایت بدخشان که خودش نیز گرفتار ویروس کرونا شده و در قرنطین خانه‌گی به‌سر می‌برد، در تماس تلفونی به‌خبرنگار پَیک می‌گوید:

«امکاناتی دراین‌جا نداریم. نه مکانی درنظر گرفته شده و نه چیزی به‌نام تجهیزات مرکز قرنطین به‌ما رسیده …».

ناامنی و سهل‌انگاری ازسوی مسولان امور در اَمر ایجاد تجریدگاه‌ها، از دلایل این تأخیر و اجرا نشدن دستور رییس جمهور عنوان شده‌اند. چنان‌که احمدشعیب معصومی ولسوال پُشت کوه ولایت فراه، از نبود هیچ‌گونه امکانات به‌دلیل تهدیدهای امنیتی ازسوی طالبان دراین ولسوالی سخن می‌زند و می‌گوید که تااکنون، هیچ چیزی به‌نام تجهیزات مرکز قرنطین دریافت نکرده‌اند.

این‌که از جمله ۳۶۴ ولسوالی در سراسر کشور، چه تعداد آن در تصرف گروه‌های مخالف طالب و داعش، چه تعداد زیر تهدیدهای امنیتی و در چه تعداد دیگر، حکومت قادر به‌ایجاد این مرکز‌ها خواهد بود؟  طارق آرین سخن‌گوی وزارت امورداخله‌ی کشور در پیام‌خانه‌ی وتس‌اپ خود نوشت:

« در تمام نقاط قابل تطبیق است، برخی از ساحاتی‌که تهدید و جنگ است، فکر می‌کنم وضعیت متفاوت است».

ازسوی دیگر برخی از نمایندگان مردم در شورای ملی، مسوولان وزارت صحت‌عامه را در کار ایجاد و فعال‌سازی مرکزهای قرنطین در ولسوالی‌های کشور، متهم به سهل‌انگاری می‌کنند و می‌گویند که به‌دلیل برخوردهای دوگانه‌ی مقام‌های محلی و نبود مدیریت سالم، هیچ مرکزی در هیچ ولسوالی فعال نشده‌است.

محمد مهدی راسخ نماینده‌ی وردگ در مجلس نمایندگان، هرچند این اقدام حکومت را در امر مبارزه با ویروس کرونا می‌ستاید؛ اما تأکید می‌کند که به‌دلیل سهل‌انگاری‌های مسوولان صحت‌عامه، تاهنوز هیچ کاری برای ایجاد مرکز قرنطین در هیچ ولسوالی این ولایت، انجام نشده‌است.

ازسویی‌هم شینکی کروخیل نماینده‌ی کابل، به‌این باوراست که ایجاد مرکزهای قرنطین در بسیاری از ولسوالی‌های کشور به‌دلیل ناباوری مردم به‌ویروس کرونا و رعایت نکردن رهنمودهای بهداشتی، یک مصرف بی‌جا خواهد بود.

مصرفی‌که به‌گفته‌ی مصطفا نوید سخن‌گوی شرکت انکشاف ملی، تنها بیش‌از ۲۰۲ میلیون افغانی برای تهیه و انتقال ۲۷ هزار چپرکت مشمول (کمپل و دوشک و روجایی و بالشت) به مرکزهای قرنطین ولسوالی‌های کشور هزینه شده و به‌زودی انتقال خواهند یافت.

بااین‌همه تأخیر و دلایل ناامنی و سهل‌انگاری در امر ایجاد مرکزهای قرنطین، برخی از نمایندگان مردم نگران‌اند که باتوجه به وضعیت شکننده‌ی قرنطین درآستانه‌ی عید رمضان ازسوی مردم و رعایت نکردنِ فاصله‌ی قزیکی در بازارهای شهرها و ولسوالی‌های سراسر کشور، مبتلایانِ بی‌شماری را درپَی خواهد داشت.

اما وزارت صحت‌عامه‌ی کشور، برتطبیق سه مرحله‌یی ایجاد و فعال‌سازی تجریدگاه‌های ولسوالی‌ها تأکید داشته و از آمادگی بیش‌از هفتادهزار بستر درسطح ولسوالی‌های کشور نیز خبر می‌دهد.

احمد توحید شکوهمند معاون سخن‌گوی این وزارت، می‌گوید که این مرکزها در سه مرحله‌ی (ایجاد مرکز و جابه‌جایی بسترها، گزینش و آموزش نیروی کار و استخدام پرسونل) به‌فعالیت آغاز خواهند کرد و درحال‌حاضر، مرحله‌ی نخست ایجاد مرکز و انتقال و جابه‌جایی تجهیزات به‌ولسوالی‌ها روی‌کاراست.

اما باگذشت یک ماه از اعلام این برنامه و سرعت افزایش مبتلایان به‌ویروس کرونا درکشور، تکمیل این مراحل که چند روز و هفته و ماه به‌انجام خواهد رسید؟ زمان مشخصی را ارایه نکرد.

براساس آمار به‌روز شده از سوی وزارت صحت عامه‌ی کشور، تاام‌روز شنبه( ۳ جوزا ۱۳۹۹ ) نزدیک به ده هزار نفر به‌ویروس کرونا مبتلا شده که از این میان تا اکنون ۲۱۶ تن جان باخته و ۱۰۴۰ تن دیگر نیز صحت‌یاب شده‌اند.

گزارش‌گر:  شاه محمود اندیش‌ور