شهروندانی­‌که نانِ شب ندارند، بیمی از کرونا هم ندارند

کابل –  ۱۳ ثور ۱۳۹۹

نزدیک به دوماه از اعلام قرنطین شهر کابل می‌گذرد؛ اما هنوز صدها خانواده‌ی فقیر و نیازمندی‌که نانِ شب‌وروز ندارند، از کمک‌های وعده شده‌ی حکومت بهره‌مند نشده‌اند.

مسوولان حکومت در نخستین روزهای قرنطین شهر کابل، اعلام کردند که به همه‌ی نیازمندان کُمک خواهند کرد.

محمد یعقوب حیدری والی کابل به‌تاریخ ۳۰ حمل سال روان در یک نشست خبری به رسانه‌ها گفت:

« به همه‌ی کسانی‌که نانِ شب برای خوردن ندارند، رسیدگی کردیم و رسیدگی می‌کنیم …».

اما بااین‌هم، فقر و تنگ‌دستی ناشی از منع کاروبار و گشت‌وگذار در شهری‌که گفته می‌شود کم‌ازکم نیمی از جمعیت آن زیر خط فقر زندگی می‌کنند، شمار زیادی از شهروندان فقیر و نیازمند را با خطر گرسنه‌گی روبه‌رو کرده و این تهدید را خطرناکتر از ویروس کرونا می‌پندارند.

مروه کودک ۱۲ ساله‌ای‌که به‌گفته‌ی خودش، چندین شب را در همین شبانه‌روزهای قرنطین گرسنه خوابیده‌است، می‌گوید:

« کور شویم اگر یک‌دانه نان به‌ما کسی داده باشد».

این کودک که همراه با مادر، خواهر و برادرش در یک مخروبه‌ی منطقه‌ قلعه‌ی میرزاعبدالقادر ناحیه ششم شهر کابل زندگی می‌کند، می‌افزاید که پدرش را در یک حمله‌ی انتحاری ازدست داده و تنها برادر بزرگتراز خودش، یگانه نان‌آور خانه‌است که آن‌هم به‌دلیل قرنطین و منع گشت‌وگذار، کاری کرده نمی‌تواند و در خانه گرسنه خوابیده‌است.

محمد جواد باشنده‌ی ناحیه هفتم شهر کابل که با کار تکسی‌رانی می‌توانست چرخ روزگارش را حرکت دهد، اما اکنون که اجازه‌ی گشت‌وگذار در شهر را ندارد، می‌گوید:

«کدام کُمک و مساعدت، حیران به‌خدا ماندیم که نان شب‌وروز عیال و فرزنده چطور کنم …».

گلایه‌هایی‌که مانند او و خانواده‌ی مروه، صدها تنِ دیگر نیز دراین منطقه، چشم‌به‌راه لقمه‌نانی‌اند که ازسوی مسوولان حکومت و امدادگران غیردولتی وعده شده؛ اما هنوز حق به حق‌دار نرسیده‌است.

قادرشاه وکیل گذر منطقه‌ی قلعه‌ی میرزاعبدالقادرهم می‌پذیرد که حتا یک دانه‌ی گندم به خانواده‌های نیازمند این منطقه کُمک نشده‌است.

به‌گفته‌ی قادرشاه، بیش‌از ۶۰۰ خانواده‌ای که دراین محل زندگی می‌کنند، بیش‌تراز ۸۰ درصد آنان، کسبه‌کار، تکسی‌ران، کراچی‌وان و حتا گدای‌گراند که درحال‌حاضر، همه محتاج نان شب‌وروز هستند.

این وکیل گذر می‌افزاید که تااکنون دو بار، فهرستی از خانواده‌های نیازمند این منطقه آماده کرده و به ناحیه مربوطه سپرده‌است؛ اما ضمنِ وعده‌های داده‌شده، هیچ کُمکی تاهنوز دریافت نکرده‌اند.

دراین میان، برخی‌از خانواده‌های که از کُمک‌های وعده شده‌ی حکومت مستفید هم شده‌اند، رضایت چندانی ندارند.

محمد حشمت وکیل گذر فامیلی‌های ریش‌خور ناحیه هفتم شهر کابل، می‌گوید که بیش‌تراز ۸۰۰ خانواده‌ی نیازمند و بی‌بضاعت دراین منطقه زندگی می‌کنند؛ اما شهرداری کابل ۱۳۶ بوجی گندم به‌همه‌ی این خانواده‌ها کُمک کرده که به هر خانواده حتا پنج کیلو گندم هم نرسید.

او می‌افزاید که همه‌روزه ده‌ها خانواده‌ی فقیر و نیازمند به‌دروازه‌ی خانه‌اش مراجعه می‌کنند و نان می‌طلبند؛ اما چیزی در بساط ندارند و صدای‌شان هم به‌جایی شنیده نمی‌شود.

ازسوی دیگر برخی از شهروندان نیازمند که از هیچ کُمک و مساعدتی بهره‌مند نشده‌اند، وکیلان منطقه‌ی شان‌را به خویش‌خوری و قوم‌گرایی متهم کرده، می‌گویند که با تهیه فهرستی از خویشاوندان و نزدیکان‌شان، همه‌ی کُمک‌هارا به کیسه‌های خودشان خالی‌کرده و به مردم نیازمند، هیچ کُمکی نرسیده‌است.

چنان‌که به‌تازه‌گی فرماندهی پولیس کابل نیز، از بازداشت چندین وکیل‌گذر در ناحیه‌های یازدهم و پانزدهم شهر کابل خبر داده‌است.

فردوس فرامرز سخن‌گوی فرماندهی پولیس کابل در پیام‌خانه‌ی وتس‌اپ خود به‌خبرنگاران، نوشته‌است:

« شفیق‌الله یکی از وکلای گذر ناحیه پانزدهم همراه با دو همکارش که ۲۰۰ بوری آرد کُمک شده را دُزدیده بودند، بازداشت شده و قضیه زیر بررسی قرار دارد».

برخی‌از آگاهان امور و نمایندگان مردم در شورای ملی کشور نیز، بااتقاد از مقدار و شیوه‌ی امدادرسانی حکومت به‌مردم، به‌این باوراند که حکومت به‌جز وعده و شعار عوام‌فریبانه، کاری در عمل نکرده‌است.

باتوجه به رهنمودهای بهداشتی و رعایت فاصله در میان مردم به‌ویژه درجاهای مزدحم، برخی‌هم توزیع نان ازطریق نانوایی‌های شهر را نادرست خوانده و هُشدار می‌دهند که گردهم شدنِ ده‌ها تن به‌خاطر دریافت پنج‌دانه نان، این خود کُمک‌رسانی نه، بل‌که فراخوانی به‌سوی مرگ است.

سیف‌الدین سیحون استاد دانشکده‌ی اقتصاد دانشگاه کابل، می‌گوید:

« تبلیغاتی‌که ازسوی حکومت و قدرتمندان صورت می‌گیرد، کاملن میان‌تهی و باطل‌است، چون همیشه کُمک‌ها ازسوی زورمندان حیف‌ومیل شده و نیازمندان مستحق محروم مانده‌اند».

هم‌چنان، عزیزاحمد فانوس استاد دانشگاه و آگاه امور اجتماعی به‌این باوراست که مسوولان حکومتی باچنین شعار کُمک‌رسانی و تشدید قرنطین به‌روی فقیرترین شهروندان کشور، نه‌تنها که مردم را از گرسنه‌گی و کرونا نجات نمی‌دهند، بل‌که بیش‌ترازپیش به فقر و بی‌چاره‌گی و مرگ می‌کشانند.

آقای فانوس، رسانه‌ها را مکلف به افشای کسانی می‌داند که از پروژه‌ی کرونا به‌نفع شخصی‌شان بهره می‌گیرند.

ازسوی دیگر کمیسیون مستقل حقوق‌بشر افغانستان، هرچند امکانات دولت را در امر مبارزه با بحران موجود، خیلی ناچیز می‌داند؛ اما توزیع چهارکیلوگندم یا پنج‌دانه نان برای خانواده‌های نیازمند را نیز، افتضاحی بیش نمی‌داند.

محمد نعیم نظری معاون این کمیسیون، می‌گوید که افزون بر اقتصاد بد مردم و دولت، موجودیت فساد در نهادهای دولت نیز سبب شده تا فقر و بی‌کاری در جامعه روزتاروز گسترش یابد و افراد فاسد از آب آلوده ماهی بگیرند.

آقای نظری، هم‌چنان افزون بر حکومت و نهادهای امدادرسان، از همه‌ی شهروندان غنی و توان‌مند می‌خواهد که خانواده‌های فقیر و نیازمند را در دَوروبرشان، کُمک و یاری کنند.

هرچند به‌گونه‌ی دقیق، تاهنوز مشخص نیست که چه تعداد مردم نیازمند در شهرکابل از کُمک‌های فوری حکومت و دیگر نهادهای امدادرسان محروم مانده‌اند؛ اما والی کابل گفته‌است که تااکنون، برای ۱۸۰ هزار خانواده‌ی نیازمند در ۲۲ ناحیه و ۱۴ ولسوالی کابل، به‌هر خانواده ۵۰ کیلو گندم کُمک شده و رَوند توزیع این کُمک‌ها ادامه دارد.

گزارش‌گر: رویا احدی