بیش‌از ۴۲۰ مرکز صحی وعده‌ی وزارت صحت‌عامه در سراسر کشور، اجرا نشده‌است

کابل – ۲۱ قوس ۱۳۹۸

وزارت صحت عامه اعلام کرده‌است که در جریان سال گذشته بیش‌از ۴۲۰ مرکز صحی در سراسر کشور ایجاد شده است. اما بررسی حقایق پَیک نشان می‌دهد که نیمی ازاین رقم تاهنوز به بهره‌برداری نرسیده‌است.

فیروزالدین فیروز وزیر صحت عامه‌ی کشور در برنامه‌ی (پاسخ‌دهی حکومت به ملت) به تاریخ ۲ ثور سال روان در مرکز رسانه‌های حکومت، این رقم را ارایه کرد و هم‌چنان گشایش این مرکزها را از دست‌آوردهای این وزارت حساب کرد.

داده‌های معلوماتی این وزارت، نشان می‌دهد که از آغاز سال ۱۳۹۷ تااکنون تنها در ۲۸ ولایت کشور ۴۲۱ مرکز ایجاد شده‎است؛ اما داده‎های به‌دست‌آمده از سوی مسوولان صحت عامه‌ی ولایت‌ها، این رقم را نفی کرده و کم‎تر از آن‎چه ارایه شده‌، گزارش داده‎اند.

چنان‌که معلومات به‌دست‌آمده از ریاست صحت عامه‎ی ولایت لوگر، حاکی از آن‎است که ۵ مرکز در سال گذشته و ۶ مرکز در سال روان دراین ولایت ایجاد و به‎بهره‎برداری رسیده‎است. اما داده‌های وزارت صحت عامه ۲۰ مرکز را نشان داده‎است.

همین‌سان برخی دیگر از مسوولان محلی‌هم، از ایجاد و ساخت‌وساز خیلی ناچیز مرکزهای صحی در دو سال پسین سخن گفته‌اند. محب‌الله حبیب رییس صحت‌عامه‌ی بغلان، به‌خبرنگار پیک می‌گوید:

«درهمین دو سال اخیر، تنها ۱۷ مرکز صحی در هشت ولسوالی این ولایت ایجاد شده که شش مرکز آن‌هم در اثر درگیری‌های گروه‌های مخالف مسلح دولت تخریب و در سال روان دوباره بازسازی شده …»

درحالی‌که بربنیاد داده‌های معلوماتی ارایه شده ازسوی وزارت صحت‌عامه، در همین مدت کمتراز دو سال ۲۴ مرکز صحی در ۱۵ ولسوالی ولایت بغلان ایجاد شده‌است.

یافته‌های مرکز خبرنگاری تحقیقی پَیک، هم‌چنان بیان‌گر این‌است که در برخی از ولایت‌های دوردست و درجه سوم کشور، حتا از چندین سال به‌این‌سو کار ساخت‌وساز مرکزهای صحی نیمه‌کاره مانده و هیچ‌گونه عرضه خدمات صحی نیز دراین مناطق وجود ندارد.

یکی ازاین نمونه‌ها، مرکز صحی زردتلی چغچران ولایت غور است که از هفت سال به‌این‌سو نیمه‌کاره و غیرقابل استفاده باقی مانده و مسوولان محلی‌هم دراین باره، چیزی نمی‌گویند.  

تفاوت‌های چشم‌گیر در داده‌های ارایه شده ازسوی وزارت صحت عامه و مسوولان محلی در برخی‌از ولایت‌ها، به‌خوبی نشان می‌دهد که به‌گونه‌ی میان‌گین، بیش‌تراز یک بر سه حصه‌ی داده‌ها و وعده‌های ارایه شده ازسوی مسوولان، عملی ناشده و نادرست بوده‌اند.

هرچند مسوولان وزارت صحت عامه، نادرست بودنِ داده‌های ارایه شده را نمی‌پذیرند و بر عملی بودنِ صددرصد آن تأکید دارند؛ اما برخی از مسوولان محلی، ادامه‌ی ناامنی‌ها و نبود امکانات در مناطق دشوارگذر را، از عوامل اصلی عقب‌مانی و نیمه‌کاره ماندن پروژه‌های توسعه‌ای به‌ویژه ساخت‌وساز مکتب و مرکزهای صحی در این مناطق می‌دانند.

افضل حدید رییس شورای ولایتی بلخ، می‌گوید که دسترسی به خدمات صحی در بسیاری از مناطق دوردست و دشوارگذر این ولایت، خیلی ناچیزاست و حتا در برخی از موارد سبب مرگ‌ومیر مادران باردار نیز شده‌است.

وزارت صحت عامه‌ی کشور نیز، عوامل و اثرگذاری یادشده را می‌پذیرد؛ اما کمبود بودجه را نیز بر عوامل این مُعضل اضافه می‌کند.

توحید شکوه‌مند معاون سخن‌گوی وزارت صحت عامه به‌خبرنگار پَیک می‌گوید:

«هرگاه مجموع بودجه‌ی این وزارت را بر کُل جمعیت کشور تقسیم کنیم، پنج دالری‌هم نمی‌رسد و این مقدار هزینه، هم برای پروژه‌های توسعه‌ای و هم برای عرضه خدمات صحی بسنده نیست.»

آقای شکوه‌مند، هم‌چنان آمار ارایه شده ازسوی مسوولان محلی را رد می‌کند و می‌افزاید که تنها مرجع اطلاع‌رسانی و آماردهی از وضعیت خدمات صحی در کشور، تنها دفتر سخن‌گوی این وزارت است.

اما برخی‌از نمایندگان مردم در شورای ملی، آمار ارایه شده ازسوی وزارت صحت عامه را مغایر آن‌چه می‌دانند که در برخی‌از ولایت‌های کشور وجود فزیکی دارد.

یاربازخان حمیدی منشی کمیسیون صحی مجلس نمایندگان، می‌گوید:

«حکومت آن‌چه را درخور مردم و رسانه‌ها قرار می‌دهد که حقیقت ندارد، یعنی حرف تا عمل‌شان مطابقت ندارد.»

به‌گفته‌ی آقای حمیدی، وزارت صحت‌عامه مانند بسیاری از نهادهای دیگر تااکنون به تعهدات خویش عمل نکرده و از همین‌رو، مشکل نبود خدمات صحی در بسیاری از مناطق کشور تاهنوز پابرجاست.

بااین‌حال، نتایج بررسی پَیک از داده‌های معلوماتی وزارت صحت عامه و مسوولان محلی، نشان‌دهنده‌ی این‌است که وعده تا عمل‌کرد مسوولان وزارت صحت عامه‌ی کشور، هم‌خوانی و مطابقت چندانی نداشته و تاحدی نادرست است.  

گزارش‌گر:  پلواشه عظیم