افغانستان، مهد اتفاق شیعه‌‎وسُنی، وحدت و احترام به زبان‎‌های ملی‎ست!؟

کابل – ۱۲ جوزا۱۴۰۰خ.

« ما اگر مهد وحدت ملی بودیم، امروز گرفتار بحران و خواهان حضور نیروهای خارجی در کشور خود نمی‎بودیم.»

نقدی‎که یک نماینده مردم بر یکی دیگر از سخن‎رانی‌‎های تازه‎‌ی رییس جمهور، چلیپای نادرست کشیده‌‎است.

محمد اشرف غنی رییس جمهوری اسلامی أفغانستان، به‎‌روز پنجشنبه ۶ جوزای۱۴۰۰خ.، هنگامی‎‌که در برنامه‎‌ی زیرعنوانِ (فرصت تغییر بازی: خروج نیروهای ناتو و امریکا از افغانستان) در دانشگاه کابل سخن‎رانی می‎کرد، گفت:

« ما مهد اتفاق شیعه‌‎وسُنی هستیم، هیچ کشوردیگری این آزادی را ندارد. ما مهد وحدت ملی و احترام به تمام زبان‌‎های ملی هستیم …».

آقای غنی، هم‎چنان در بخش دیگری ازاین سخن‎رانی‌‎اش بااشاره به دل‎سردی کشورهای جهان در برابر افغانستان، گفت:

« کلان‎‌ترین عامل قطع علاقه‌‎ی دنیا از افغانستان، فساد و بی‌اتفاقی‎‌است که مردم را هم ناامید ساخته‎‌است. فساد را کنترول کنید و اتفاق را به وجود بیاورید، تلاطم به صورت اساسی مدیریت می‎شود.»

آن‎چه که نه‎ت‌نها برخی منتقدین، آگاهان امور سیاسی و اعضای مجلس نمایندگان، بل‎که حالا بسیاری از شهروندان عادی کشور به‎‌این باوراند که گفتار و کردار آقای غنی یکی نه، بل‎که عوام‎‌فریبانه است.

احمد ذکی ۲۴ ساله دانش‎جوی یکی از دانشگاه‌‎های خصوصی در کابل، می‎گوید که روزتاروز به عمل‎کردهای رییس جمهور در مقایسه با گفتارش، شک می‎کند و اعتمادش را نسبت به یک زعیم و رهبر عادل و راست‎گو از دست می‎دهد.

ذبیح‎‌الله عتیق نماینده مردم بدخشان در مجلس نمایندگان، به‌‎این باوراست که در دو دهه‎‌ی پسین، «وحدت ملی» در افغانستان بیش‎تر از هرزمان دیگر ازهم پاشیده و درحال‌‎حاضر چیزی به‎‌نام وحدت ملی دراین کشور وجود ندارد.

آقای عتیق بااشاره به روی‎دادهای پسین خشونت و ناامنی در غرب کابل، گفت:

« عجیب‌‎است که از یک‎سو هم‎وطنان هزاره‎‌ی ما قتل‌‎عام می‎شوند، تذکره برقی را برخلاف قانون و به‌‎گونه‌‎ی اجباری بر خانواده‌‎های شهدای نیروهای امنیتی تحمیل کرده و این‎سو آقای غنی از وحدت ملی و اتفاق شیعه‎‌وسُنی سخن می‎زند. »

ازسوی دیگر محمد حسین فیاض عالم دین (اهل تشیع)، تعامل شیعه‎‌وسُنی را در أفغانستان نسبت به هر کشور دیگر برجسته خوانده، می‎گوید که رییس جمهور دراین باره مبالغه کرده و نباید این دست‎آورد را به‎سود حکومت مصادره کند.

آقای فیاض، می‌‎افزاید که روی‎دادهای خونین غرب کابل بیش‎تر از پیوند «مذهبی»، پیوند «قومی» دارد و این واقعیت‌ی‌‎است که امروزه همه مردم افغانستان و حتا جهان از آن آگاه‌‎است و آقای رییس جمهور نباید از آن چشم‎‌پوشی کند.

هم‎چنان، نیازولی مسلم نماینده‎‌ی مردم ننگرهار در مجلس نمایندگان، این گفته‌‎های رییس جمهور را عوام‎‌فریبانه خوانده و تاکید می‎کند که درحال‌‎حاضر افغانستان بیش‎تر از وحدت ملی، دست‌‎خوش نفاق ملی شده‌‎است.

افزون‎ب‌راین، برخی از آگاهان امورسیاسی به‌‎این باوراند که بخش دیگری از سخنان آقای غنی در پیوند با دل‌‎سردی جامعه‎‌ی جهانی از أفغانستان به‌‎واقعیت نزدیک است و جهان امروز به‎‌خوبی می‎داند که دراین کشور چه می‎گذرد.

فیض‌‎الله جلال استاد دانشگاه و تحلیل‌‎گر مسایل سیاسی به‌‎این باوراست که تناقض و تعارض در گفته‌‎های رییس جمهور غنی، نشانه‌‎ی باورهای خودش بوده، چنان‎که خوب می‎داند جامعه‎‌ی جهانی برنبود وحدت ملی دراین کشور پَی بُرده‌‎است.

به‎گفته‎‌ی آقای جلال، افغانستان زمانی مهد وحدت و احترام به‌‎زبان‌‎های ملی شده می‎تواند که عدالت اجتماعی دراین کشور وجود داشته باشد، زمانی مهد وحدت شده می‎تواند که یک شهروند هزاره یا ازبیک نیز بتواند دراین کشور رییس جمهور شود. درحالی‎که به‌‎گفته وی چنین نیست و یک بی‎سواد به‎‌جای یک کدر نظامی، سرپرست وزیر تعیین می‎شود.

این نخستین باری نیست که گفته‎‌های رییس جمهورغنی، واکنش‌‎ها و انتقادهای تند منتقدان سیاسی و شهروندان کشور را برمی‎‌انگیزد. پیش ازاین‎‌هم در یکی دیگر از سخن‎رانی‌‎های خود در دانشگاه کابل گفته بود که تا دو دهه پیش در سراسر افغانستان، حداقل ده نفر وجود نداشت که به‌‎فارسی و پشتو بنویسد.

بااین‌‎همه، خواستیم که دیدگاه سخن‎گویان ریاست جمهوری را نیز در پیوند به این‎‌واکنش‌‎ها داشته باشیم؛ اما ضمن تماس‎های مکرر، پاسخی دریافت نشد.

گزارش‎گر: عبدالمطلب فراجی